Συναγερμό έχει σημάνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ) σχετικά με την έκθεση ψηφιακών συστημάτων σε κινδύνους, μετά από κύμα κυβερνοεπιθέσεων που πλήττει ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λιανεμπορίου. Οι επιθέσεις αυτές στοχεύουν τους συνδεδεμένους στο διαδίκτυο ελεγκτές ψύξης, προκαλώντας αλλοίωση τροφίμων μέσω της σκόπιμης τροποποίησης των ρυθμίσεων θερμοκρασίας.
Το χρονικό των επιθέσεων στην Ευρώπη
Η έξαρση του φαινομένου ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2026 στη Γαλλία, όπου δράστες απέκτησαν απομακρυσμένη πρόσβαση στους ελεγκτές ψυκτικών εγκαταστάσεων μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Η παρέμβαση στις ρυθμίσεις οδήγησε σε ακραίες αυξήσεις της θερμοκρασίας στους ψυκτικούς θαλάμους, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και τους 50 βαθμούς Κελσίου, με αποτέλεσμα την καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων εμπορευμάτων. Στις 2 Νοεμβρίου, το κύμα επιθέσεων επεκτάθηκε στο Βέλγιο, τη Σουηδία, την Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Εσθονία, αναγκάζοντας αρκετές επιχειρήσεις να απομακρύνουν προϊόντα για λόγους ασφαλείας. Αντίστοιχη προειδοποίηση για τη συνεχιζόμενη απειλή εξέδωσαν στις 5 Νοεμβρίου και οι αμερικανικές αρχές.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η ΕΑΚ έχει εντοπίσει περισσότερα από 300 συστήματα ελέγχου ψύξης που παραμένουν εκτεθειμένα στο διαδίκτυο. Η Αρχή προχώρησε σε έκδοση σύστασης-προειδοποίησης ήδη από τις 14 Οκτωβρίου, εστιάζοντας σε ευπάθειες που αφορούν ελεγκτές των εταιρειών Danfoss, Copeland/Dixell και Carel. Παρά τις καταγγελίες που έχουν καταγραφεί για προβλήματα σε κρεοπωλεία και καταστήματα τροφίμων, τα οποία τεχνικοί συντήρησης αποδίδουν σε κυβερνοεπιθέσεις, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι δεν υπάρχει επίσημα καταγεγραμμένο περιστατικό στις υπηρεσίες της μέχρι σήμερα.
Μέτρα θωράκισης για τις επιχειρήσεις
Η ΕΑΚ καλεί τις επιχειρήσεις να λάβουν άμεσα μέτρα για τη θωράκιση των υποδομών τους, υπογραμμίζοντας ότι η κυβερνοασφάλεια αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση για κάθε είδους συνδεδεμένο εξοπλισμό. Οι συστάσεις της Αρχής περιλαμβάνουν:
- Αποσύνδεση παλαιών ή μη ενημερωμένων ελεγκτών ψύξης από το δημόσιο διαδίκτυο.
- Χρήση ασφαλούς σύνδεσης VPN για κάθε ανάγκη απομακρυσμένης πρόσβασης.
- Αντικατάσταση παλαιού εξοπλισμού που δεν υποστηρίζεται πλέον από τους κατασκευαστές.
- Αλλαγή προεπιλεγμένων ή αδύναμων κωδικών πρόσβασης και ενεργοποίηση πολυπαραγοντικής αυθεντικοποίησης.
- Εγκατάσταση όλων των διαθέσιμων ενημερώσεων ασφαλείας.
- Αυστηρό έλεγχο των δικαιωμάτων πρόσβασης εξωτερικών συνεργατών και τεχνικών.
Η Αρχή τονίζει ότι η προετοιμασία πρέπει να είναι προληπτική, καθώς το κόστος αποκατάστασης μιας κυβερνοεπίθεσης είναι σημαντικά υψηλότερο από το κόστος εφαρμογής των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας. Παράλληλα, επισημαίνεται η ανάγκη για εκπαίδευση του προσωπικού, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζει ύποπτες συμπεριφορές στα συστήματα λειτουργίας.