Στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2024 υποχώρησαν τον Οκτώβριο του 2026 οι μεταφορές ρωσικού πετρελαίου από δεξαμενόπλοια ελληνικών συμφερόντων. Η μείωση αυτή υπερβαίνει το 50% σε μηνιαία βάση, με τις συνολικές ποσότητες να διαμορφώνονται στα 8,3 εκατομμύρια βαρέλια, καθώς οι πλοιοκτήτες επιλέγουν να αποσύρουν τα πλοία τους από τις συγκεκριμένες διαδρομές.

Αποχώρηση πλοίων και μετατόπιση σε άλλες αγορές

Σύμφωνα με τα στοιχεία των S&P Global Commodities at Sea (CAS) και Maritime Intelligence Risk Suite (MIRS), η τάση αυτή οφείλεται στην επιδίωξη των πλοιοκτητών για δραστηριοποίηση σε αγορές με υψηλότερα ναύλα, αλλά και στην αποφυγή των κινδύνων που ενέχει η παρουσία στη Μαύρη Θάλασσα. Συνολικά οκτώ ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια εγκατέλειψαν τις ρωσικές διαδρομές, εκ των οποίων τέσσερα τύπου Aframax, χωρητικότητας περίπου 100.000 τόνων το καθένα, και τέσσερα τύπου Suezmax, χωρητικότητας περίπου 135.000 τόνων.

Η κερδοφορία σε άλλες θαλάσσιες διαδρομές εμφανίζεται ενισχυμένη λόγω της αυξημένης ζήτησης για μεγάλα δεξαμενόπλοια στην περιοχή ανατολικά των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τα ασφάλιστρα κινδύνου που έχουν προκύψει από τη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν. Ενδεικτικά, τον Οκτώβριο, η ημερήσια απόδοση των μεταφορών ρωσικού πετρελαίου από τη Βαλτική προς την Ινδία ήταν 46.300 δολάρια χαμηλότερη από τον παγκόσμιο δείκτη ναύλων Suezmax, διαφορά που έχει διπλασιαστεί σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο.

Επιδείνωση συνθηκών στη Μαύρη Θάλασσα

Η ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον περιορισμό της ελληνικής παρουσίας. Τον Οκτώβριο, μόλις ένα δεξαμενόπλοιο υπό τη διαχείριση ελληνικής εταιρείας μετέφερε ρωσικό πετρέλαιο στην περιοχή. Παράλληλα, η επιβάρυνση λόγω πολεμικού κινδύνου για τις εξαγωγές από τη Μαύρη Θάλασσα έφτασε τα 5 δολάρια ανά βαρέλι έως τις 6 Νοεμβρίου, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη της καταγραφής του σχετικού δείκτη τον Οκτώβριο του 2022.

Η εικόνα των ρωσικών εξαγωγών

Η αποχώρηση των ελληνικών και άλλων δυτικών δεξαμενόπλοιων αντανακλάται στα συνολικά μεγέθη των ρωσικών εξαγωγών. Το μερίδιο των πλοίων που συνδέονται με χώρες της G7 υποχώρησε κάτω από το 25% τον Οκτώβριο, μεταφέροντας 906.000 βαρέλια ημερησίως, έναντι 1,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως τον Σεπτέμβριο. Αντίθετα, τον όγκο των μεταφορών καλύπτει πλέον ο στόλος που δεν συνδέεται με τις χώρες της G7, συμπεριλαμβανομένου του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», με σημαντική συμμετοχή πλοίων από εταιρείες με έδρα το Χονγκ Κονγκ, τη Ρωσία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Σε συνολικό επίπεδο, οι θαλάσσιες εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου ανήλθαν στα 3,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Οκτώβριο, καταγράφοντας μείωση 9% σε μηνιαία βάση και 10% σε ετήσια βάση. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2026. Παρά την αποχώρηση των δυτικών πλοιοκτητών, αναλυτές του Κέντρου Δεικτών Τιμών (PIC) σημειώνουν ότι δεν έχουν καταγραφεί προβλήματα για τους συμμετέχοντες στη ρωσική αγορά και εκτιμούν ότι η αποχώρηση αυτή ενδέχεται να είναι προσωρινή, καθώς η διαθέσιμη χωρητικότητα δεξαμενόπλοιων σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές υπερβαίνει ήδη τη ζήτηση.