Η κυβέρνηση της Ιταλίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για την επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι ο περιορισμός των αυξήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, μειώνοντας την επίδραση των υψηλών τιμών του καυσίμου στην τελική κατανάλωση.
Ο μηχανισμός του πλαφόν
Βάσει του σχεδίου που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, η Ιταλία θα έχει τη δυνατότητα να αποζημιώνει τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, στην περίπτωση που η τιμή του καυσίμου υπερβαίνει ένα προκαθορισμένο όριο. Η χρηματοδότηση των αποζημιώσεων αυτών θα προέρχεται από ρυθμιζόμενες χρεώσεις στους καταναλωτές. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι επιβαρύνσεις αυτές αναμένεται να είναι σημαντικά χαμηλότερες από το οικονομικό όφελος που θα προκύψει στους λογαριασμούς ρεύματος από την εφαρμογή του μέτρου.
Ο Ιταλός υπουργός Ενέργειας, Gilberto Pichetto Fratin, επιβεβαίωσε την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου ότι οι συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν εισέλθει στην τελική τους φάση. Προς το παρόν, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν εξετάζουν τη συμβατότητα του προτεινόμενου μηχανισμού με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις. Το χρονοδιάγραμμα για την οριστική έγκριση παραμένει προς το παρόν αβέβαιο.
Η διαπραγμάτευση με τις Βρυξέλλες
Η επίτευξη συμφωνίας θα τερματίσει μια διαφωνία μηνών μεταξύ Ρώμης και Βρυξελλών, η οποία είχε προκαλέσει καθυστερήσεις στην εφαρμογή διατάξεων του «decreto bollette». Πρόκειται για τη νομοθεσία που ενέκρινε η κυβέρνηση της Giorgia Meloni με σκοπό τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Οι προηγούμενες αντιρρήσεις της Κομισιόν αφορούσαν το αρχικό ιταλικό σχέδιο, το οποίο προέβλεπε την προστασία των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Η Ιταλία έχει επανειλημμένα ζητήσει αλλαγές στον τρόπο διαμόρφωσης των ευρωπαϊκών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από το φυσικό αέριο αφήνει τους καταναλωτές εκτεθειμένους στις ανατιμήσεις. Το ζήτημα των τιμών ενέργειας αναμένεται να τεθεί στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 15–16 Οκτωβρίου, ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει αναφερθεί στην ανάγκη στήριξης των κρατών-μελών.
Πιέσεις και εγχώρια μέτρα
Η κυβέρνηση της Giorgia Meloni δέχεται πιέσεις για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους ενόψει και των βουλευτικών εκλογών του 2027. Από τον περασμένο Μάρτιο, έχουν διατεθεί τουλάχιστον 2,1 δισ. ευρώ για φορολογικές ελαφρύνσεις στα καύσιμα, ενώ εταιρείες όπως η Eni SpA έχουν ανακοινώσει οικειοθελή πλαφόν στις τιμές πώλησης. Παράλληλα, στο πλαίσιο του επόμενου προϋπολογισμού, εξετάζεται η επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών.