Σε πλήρη εφαρμογή τίθενται τα μέτρα και οι παρεμβάσεις για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου οικοσυστήματος και του φυσικού πλούτου της Γυάρου, μετά τη δημοσίευση του Σχεδίου Διαχείρισης σε ΦΕΚ. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) για την έγκριση του Σχεδίου Διαχείρισης της Περιοχής Προστασίας της Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη» αποτελεί συνέχεια του Προεδρικού Διατάγματος της 20ής Απριλίου 2026, με το οποίο είχαν καθοριστεί οι ζώνες προστασίας και οι κατηγορίες χρήσεων γης.

Στρατηγικοί άξονες προστασίας

Ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) αναλαμβάνει την υλοποίηση και την παρακολούθηση του Σχεδίου Διαχείρισης. Η Γυάρος, η οποία είναι ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011 ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης και Ζώνη Ειδικής Προστασίας, αποτελεί σημαντικό τόπο αναπαραγωγής της μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus) και φιλοξενεί είδη υψηλής προτεραιότητας, όπως θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica), το μαύρο φίδι της Γυάρου (Hierophis viridiflavus) και το είδος χλωρίδας Fritillaria obliqua.

Το Σχέδιο Διαχείρισης επικεντρώνεται σε πέντε βασικούς άξονες:

  • Διατήρηση και αποκατάσταση των προστατευτέων αντικειμένων.
  • Παρακολούθηση και έρευνα.
  • Ενημέρωση και εκπαίδευση.
  • Εξειδίκευση όρων και περιορισμών άσκησης δραστηριοτήτων.
  • Εποπτεία και φύλαξη.

Εξειδικευμένες δράσεις και διαχείριση

Στο πλαίσιο των νέων ρυθμίσεων, εξειδικεύονται οι όροι επισκεψιμότητας και ήπιων δραστηριοτήτων, λαμβάνοντας υπόψη τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Προβλέπεται η εγκατάσταση φιλικών προς το περιβάλλον αγκυροβολίων για την προστασία των θαλάσσιων λιβαδιών ποσειδωνίας και τη μείωση της όχλησης των ειδών προτεραιότητας. Παράλληλα, ενεργοποιούνται δράσεις όπως ο έλεγχος εισβλητικών τρωκτικών, η διαχείριση ανταγωνιστικών ειδών σε αποικίες θαλασσοπουλιών και η αποκατάσταση ενδημικών ειδών.

Επιπλέον, δρομολογείται μελέτη για την αξιολόγηση των ιχθυαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, σε συνδυασμό με την ισχύουσα απαγόρευση αλιείας εντός των 3 ναυτικών μιλίων. Για την ενίσχυση της ασφάλειας, καταρτίζονται σχέδια για την επόπτευση και φύλαξη της περιοχής, την πρόληψη και αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, καθώς και την απόκριση σε περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε ότι η προστασία του φυσικού πλούτου αποτελεί αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα. «Με το Σχέδιο Διαχείρισης της Γυάρου δίνουμε ουσιαστικό περιεχόμενο σε αυτήν τη δέσμευση, σαφείς κανόνες, στοχευμένες δράσεις προστασίας και αποκατάστασης, επιστημονική παρακολούθηση και οργανωμένη φύλαξη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Το πλάνο περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δράσεων ενημέρωσης, οι οποίες απευθύνονται σε μαθητές, φοιτητές, αλιείς και επαγγελματίες του τουρισμού.