Στα 51,5 δισ. ευρώ ανέρχεται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών υποδομών μεταφορών κατά την περίοδο 2028–2034. Το ποσό αυτό προορίζεται για τον μηχανισμό Connecting Europe Facility, με στόχο την ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και την άρση των διασυνοριακών εμποδίων, ζητήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο των εργασιών των Connecting Europe Days 2026 στις Βρυξέλλες.

Στρατηγική σημασία και στρατιωτική κινητικότητα

Από το συνολικό προτεινόμενο ποσό, τα 17,5 δισ. ευρώ κατευθύνονται στη στρατιωτική κινητικότητα. Η κατηγορία αυτή αφορά την προσαρμογή υφιστάμενων υποδομών ώστε να εξυπηρετούνται τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές ανάγκες, περιλαμβάνοντας παρεμβάσεις όπως η ενίσχυση γεφυρών, η διεύρυνση σηράγγων και η αναβάθμιση σε λιμάνια και αεροδρόμια. Στη σχετική συζήτηση για τη στρατιωτική κινητικότητα συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Andrius Kubilius, ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberts Zīle και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.

Ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος φιλοξένησε τη διοργάνωση, υπογράμμισε ότι ενδεχόμενες περικοπές στους πόρους θα μπορούσαν να επηρεάσουν έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν ήδη ωριμάσει. Σημειώνεται ότι από το 2014, ο μηχανισμός Connecting Europe Facility έχει χρηματοδοτήσει περίπου 1.850 έργα με περισσότερα από 46 δισ. ευρώ, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις άνω των 91 δισ. ευρώ.

Σιδηροδρομικά δίκτυα και περιφερειακές συνδέσεις

Η ατζέντα των συζητήσεων περιέλαβε το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS), την ανάπτυξη δικτύων υψηλών ταχυτήτων και την ολοκλήρωση των διασυνοριακών διαδρόμων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον οδικό και σιδηροδρομικό άξονα Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας, με σκοπό την ενίσχυση των συνδέσεων μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας, για την οποία υπεγράφη νέο σχέδιο δράσης.

Οι 11 Ευρωπαίοι Συντονιστές του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών παρουσίασαν τα σχέδια εργασίας για τους εννέα μεγάλους ευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών, στοχεύοντας στον καθορισμό των έργων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση των βασικών αξόνων έως το 2030.

Αερομεταφορές και ηλεκτροκίνηση

Στον τομέα των αερομεταφορών, ο Απόστολος Τζιτζικώστας επισήμανε ότι η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά οδήγησε σε υπερτριπλασιασμό των απευθείας δρομολογίων εντός της ΕΕ και σε μείωση των τιμών των εισιτηρίων κατά περίπου 60%. Οι αερομεταφορές υποστηρίζουν άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περισσότερες από 7.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η συζήτηση στράφηκε στην ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, την καινοτομία και την αντιμετώπιση των περιορισμών χωρητικότητας στον εναέριο χώρο.

Αντίστοιχα, για την ηλεκτροκίνηση, δόθηκε έμφαση στην ανάπτυξη του δικτύου φόρτισης, ειδικά για βαρέα ηλεκτρικά οχήματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει την ανάγκη για ενίσχυση των κινήτρων και στενή συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών και βιομηχανίας για την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων μετά το 2028. Στο σκέλος των πλωτών μεταφορών, παραδόθηκε η Διακήρυξη του Δούναβη και εννέα οδικοί χάρτες για την έρευνα στον κλάδο.

Η εκδήλωση Connecting Europe Days 2026 συγκέντρωσε περισσότερους από 4.500 συμμετέχοντες, ενώ στην τελετή έναρξης μίλησε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen. Στην τελετή λήξης, ο Απόστολος Τζιτζικώστας συζήτησε με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας, Enrico Letta, για τη σύνδεση των επενδύσεων στις μεταφορές με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.