Περιορισμένες ποσότητες υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG) και αεροπορικών καυσίμων καταφέρνει να εξάγει το Ιράν, παρά τον αυστηρό αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό που έχει οδηγήσει σε μηδενισμό των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, η Τεχεράνη επιχειρεί να παρακάμψει τους περιορισμούς μέσω μεταφορτώσεων φορτίων μεταξύ πλοίων στα ανοικτά του Ομάν, εκμεταλλευόμενη την πυκνή κίνηση δεξαμενόπλοιων άλλων παραγωγών της περιοχής.
Διαδρομές και τεχνικές μεταφοράς
Ανάλυση της οργάνωσης United Against Nuclear Iran (UANI) καταδεικνύει ότι από τα μέσα Ιουλίου αναχώρησαν τουλάχιστον οκτώ δεξαμενόπλοια με ιρανικό LPG από τον Κόλπο του Ομάν, μεταφέροντας συνολικά περίπου 4,1 εκατ. βαρέλια. Επιπλέον, δορυφορικά δεδομένα της εταιρείας SynMax επιβεβαιώνουν την άφιξη ενός δεξαμενόπλοιου με ιρανικά αεροπορικά καύσιμα στη Μιανμάρ τον Σεπτέμβριο.
Η αναλύτρια της UANI, Jemima Shelley, σημείωσε ότι οι μεταφορτώσεις πραγματοποιούνται κοντά στις πόλεις Shinas και Sohar του Ομάν. Στη συνέχεια, τα πλοία κατευθύνονται προς θαλάσσιες περιοχές της Μαλαισίας, όπου διενεργούνται νέες μεταφορτώσεις, με την Κίνα να θεωρείται ο πιθανός τελικός προορισμός των φορτίων. Σύμφωνα με την ανάλυση του Reuters, έξι από τα εν λόγω δεξαμενόπλοια LPG και το πλοίο που μετέφερε αεροπορικά καύσιμα τελούν ήδη υπό αμερικανικές κυρώσεις. Η Shelley εκτίμησε ότι οι κινήσεις αυτές έχουν ευκαιριακό χαρακτήρα και δεν αποτελούν ένδειξη οργανωμένης αλλαγής στρατηγικής, δεδομένου ότι η συντριπτική πλειονότητα των πλοίων που μεταφέρουν ιρανικά προϊόντα υφίσταται αναχαιτίσεις.
Η στάση των ΗΠΑ και η κατάσταση των εξαγωγών
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση (CENTCOM) διατηρεί τη θέση ότι ο ναυτικός αποκλεισμός, ο οποίος επανεπιβλήθηκε στις 14 Ιουλίου, εφαρμόζεται με αυστηρότητα. Στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 13 Οκτωβρίου δείχνουν ότι κατά το τελευταίο τρίμηνο, 135 εμπορικά πλοία υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν, ενώ τέσσερα πλοία ακινητοποιήθηκαν από τις αμερικανικές δυνάμεις. Παράλληλα, επιβλήθηκαν νέες κυρώσεις σε 17 πλοία που συνδέονται με τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου και συναφών προϊόντων.
Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι η διέλευση ενός σκάφους δεν υποδηλώνει αυτόματα παράκαμψη του αποκλεισμού, καθώς κάθε περίπτωση εξετάζεται μεμονωμένα, επιτρέποντας ενίοτε τη διέλευση για ανθρωπιστικούς λόγους. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την αξιοπιστία ορισμένων στοιχείων παρακολούθησης πλοίων, επισημαίνοντας τη δυνατότητα παραποίησης της θέσης ή της ταυτότητας των σκαφών.
Στο πεδίο των εξαγωγών αργού πετρελαίου, η κατάσταση παραμένει σταθερή στον μηδενισμό. Σύμφωνα με την εταιρεία Kpler, οι εξαγωγές ιρανικού αργού μηδενίστηκαν τον Σεπτέμβριο, γεγονός που καταγράφεται για πρώτη φορά από το 2013, όταν ξεκίνησε η παρακολούθηση των σχετικών ροών.