Στο επίκεντρο αντιπαράθεσης σχετικά με τη χρήση των «αιώνιων χημικών» (PFAS) βρίσκεται η Tefal, καθώς τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις απηύθυναν νομική προειδοποίηση στη μητρική της εταιρεία, Groupe SEB. Οι οργανώσεις ClientEarth, Générations Futures και Notre Affaire à Tous ζητούν από την εταιρεία να σταματήσει τη χρήση των συγκεκριμένων ουσιών στα αντικολλητικά μαγειρικά σκεύη, θέτοντας τελεσίγραφο τριών μηνών για δημόσια δέσμευση σχετικά με τη σταδιακή κατάργησή τους, διαφορετικά ενδέχεται να κινηθούν νομικά.

Το ζήτημα του PTFE και η εταιρική ευθύνη

Η διαφωνία εστιάζει στη χρήση του πολυτετραφθοροαιθυλενίου (PTFE), το οποίο ανήκει στην οικογένεια των PFAS και χρησιμοποιείται ευρέως στις αντικολλητικές επιστρώσεις λόγω της ικανότητάς του να απωθεί το νερό, τα λίπη και τους λεκέδες. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι το σχέδιο δέουσας επιμέλειας της Groupe SEB, το οποίο προβλέπεται από τη γαλλική νομοθεσία, χαρακτηρίζει λανθασμένα το PTFE ως «ασφαλές», παραλείποντας να αναγνωρίσει τους κινδύνους και να εφαρμόσει τα απαραίτητα μέτρα περιορισμού.

Η Hélène Duguy, δικηγόρος περιβαλλοντικού δικαίου της ClientEarth, τόνισε ότι η ευθύνη των επιχειρήσεων εκτείνεται σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής, χρήσης και απόρριψης των προϊόντων, και όχι μόνο κατά τη διάρκεια της χρήσης τους από τον καταναλωτή. Από την πλευρά της, η Groupe SEB υποστηρίζει ότι λειτουργεί σε πλήρη συμμόρφωση με τους ισχύοντες γαλλικούς και ευρωπαϊκούς κανονισμούς, υπό την τακτική εποπτεία των αρμόδιων αρχών. Η εταιρεία ανέφερε πως θα εξετάσει το περιεχόμενο της νομικής προειδοποίησης και θα τοποθετηθεί ανάλογα.

Επιστημονικά δεδομένα και νομικό πλαίσιο

Αν και το PTFE δεν έχει συνδεθεί με την εμφάνιση καρκίνου –σε αντίθεση με άλλες ουσίες της ίδιας οικογένειας όπως το PFOA– ο Hans Peter Arp, καθηγητής περιβαλλοντικής χημείας στο Norwegian University of Science and Technology, επισημαίνει ότι η παραγωγή και η απόρριψη προϊόντων με PTFE ενέχουν περιβαλλοντικούς κινδύνους. Ειδικότερα, η αποτέφρωση τέτοιων προϊόντων μπορεί να οδηγήσει στην απελευθέρωση τοξικών χημικών ουσιών στο περιβάλλον.

Η τρέχουσα νομική κίνηση έρχεται να προστεθεί σε μια προγενέστερη προσφυγή του Ιουλίου 2025, κατά την οποία τρεις γαλλικές περιβαλλοντικές οργανώσεις κατηγόρησαν την Groupe SEB για παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές, υποστηρίζοντας ότι η διαφημιστική εκστρατεία της Tefal παρουσίαζε τις αντικολλητικές επιστρώσεις ως «ασφαλείς» χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι σχετικοί περιβαλλοντικοί κίνδυνοι.

Οι εξελίξεις στην ευρωπαϊκή νομοθεσία

Η αντιπαράθεση εξελίσσεται εν μέσω διεργασιών για τη θέσπιση νέων ευρωπαϊκών περιορισμών στα PFAS. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Χημικών Προϊόντων (ECHA) έχει προειδοποιήσει από τον Μάρτιο του 2026 για τους κινδύνους των ουσιών αυτών, εισηγούμενος ευρεία απαγόρευση με ορισμένες εξαιρέσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την επίσημη πρότασή της στις αρχές του 2027, αφού λάβει υπόψη την τελική έκθεση του ECHA, η οποία προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο του 2026.

Ενώ η βιομηχανία επιδιώκει να εξασφαλίσει εξαιρέσεις για κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα και η υγειονομική περίθαλψη, ο Simon Terwagne, εκπρόσωπος συμφερόντων της συμβουλευτικής εταιρείας Forward Global, σημείωσε ότι ο στόχος της μείωσης της έκθεσης στα PFAS πρέπει να επιτευχθεί με μετρημένο και αναλογικό τρόπο. Στην αγορά των μαγειρικών σκευών, πάντως, υφίστανται ήδη εναλλακτικές λύσεις που δεν περιέχουν PFAS, όπως τα τηγάνια από χυτοσίδηρο.