Στο ενδεχόμενο η ανθρωπότητα να μην καταφέρει να φτάσει έως το έτος 2100 καταλήγει νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, αναδεικνύοντας τις σοβαρότερες απειλές για την παγκόσμια υγεία κατά τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και ο κίνδυνος πυρηνικού πολέμου αποτελούν τις δύο κορυφαίες απειλές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και στην εξαφάνιση του ανθρώπινου είδους μέσα στα επόμενα 75 χρόνια.

Οι 17 μεγάλες απειλές για την ανθρωπότητα

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τη νεοσύστατη Επιτροπή του Lancet για τις παγκόσμιες απειλές στην υγεία κατά τον 21ο αιώνα, μια ομάδα 37 ειδικών στους τομείς της υγείας, της οικονομίας, της ασφάλειας και της τεχνολογίας. Οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 17 μεγάλες απειλές, εξετάζοντας δεδομένα από 204 χώρες και περιοχές για την περίοδο 2025–2100. Στη λίστα αυτή, πέραν των δύο προαναφερθέντων κινδύνων, περιλαμβάνονται η κλιματική αλλαγή, οι πανδημίες, η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά, οι εισοδηματικές ανισότητες, καθώς και προβλήματα υγείας όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία και οι ψυχικές διαταραχές.

Για την αποτύπωση των επιπτώσεων, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τον δείκτη DALYs (Disability-Adjusted Life Years), ο οποίος μετρά τα χρόνια υγιούς ζωής που χάνονται λόγω πρόωρου θανάτου ή αναπηρίας. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για επιβάρυνση που κυμαίνεται από 1,02 δισεκατομμύρια έως 23,1 δισεκατομμύρια χαμένα χρόνια υγιούς ζωής, ανάλογα με την απειλή. Συγκριτικά, η πανδημία της COVID-19 προκάλεσε την απώλεια περίπου 500 εκατομμυρίων ετών υγιούς ζωής. Η παχυσαρκία εμφανίζει τη μεγαλύτερη σωρευτική επιβάρυνση που θα μπορούσε να αποφευχθεί μέσω παρεμβάσεων.

Ειδικές προειδοποιήσεις για την τεχνητή νοημοσύνη και τα πυρηνικά

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι συνέπειες μιας πυρηνικής σύγκρουσης επεκτείνονται πέρα από την άμεση καταστροφή των όπλων, περιλαμβάνοντας τον κίνδυνο πυρηνικού λιμού. Αντίστοιχα, η κακόβουλη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη και χρήση βιολογικών όπλων. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι απειλές αυτές είναι αλληλένδετες και απαιτούν μια ολοκληρωμένη στρατηγική αντιμετώπισης βασισμένη στην επιστήμη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αλληλεγγύη.

Προτάσεις και επόμενα βήματα

Η Επιτροπή προτείνει στις εθνικές κυβερνήσεις την ενίσχυση των συστημάτων υγείας, ώστε να είναι προετοιμασμένα για την αντιμετώπιση μεγάλων κρίσεων, αντλώντας διδάγματα από την πρόσφατη πανδημία. Παράλληλα, ζητείται η αύξηση των επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις, όπως η πυρηνική σύντηξη και οι τεχνολογίες απομάκρυνσης άνθρακα, που κρίνονται καθοριστικές για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και άλλων κινδύνων.

Τα ευρήματα της μελέτης παρουσιάστηκαν την Κυριακή 11 Οκτωβρίου στην Παγκόσμια Σύνοδο Κορυφής για την Υγεία στο Βερολίνο. Οι επιστήμονες ζητούν τη θέσπιση ενός μηχανισμού τακτικής παρακολούθησης και αξιολόγησης των απειλών, με τα αποτελέσματα να παρουσιάζονται σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ και η G20. Η αξιολόγηση των 17 απειλών θα επικαιροποιείται σε ετήσια βάση, ενσωματώνοντας νέα επιστημονικά δεδομένα και αναδυόμενους κινδύνους.