Περίπου 50.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού λόγω του καύσωνα, καθιστώντας την περίοδο αυτή μία από τις πλέον φονικές που έχουν καταγραφεί. Σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή ευθύνεται για τα δύο τρίτα περίπου αυτών των θανάτων, υπογραμμίζοντας τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη στη δημόσια υγεία.
Τα ευρήματα της μελέτης
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η πρόσθετη θέρμανση που προκαλείται από την ανθρωπογενή ρύπανση συνέβαλε σε περίπου 32.000 επιπλέον θανάτους στις αστικές περιοχές κατά το διάστημα από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο. Η έρευνα βασίστηκε σε ιστορικά δεδομένα για τη σχέση μεταξύ θερμοκρασιών και θνησιμότητας σε 854 ευρωπαϊκές πόλεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 40% του ευρωπαϊκού πληθυσμού. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο αριθμός των θανάτων ήταν σχεδόν διπλάσιος σε σύγκριση με καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη με τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας.
Ο Malcolm Mistry, επιστήμονας στον τομέα του κλίματος και της υγείας στη London School of Hygiene & Tropical Medicine και συντάκτης της μελέτης, επισήμανε ότι το ποσοστό των θανάτων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή αυξήθηκε από περίπου 40% στις αρχές του αιώνα σε 65% το φετινό καλοκαίρι. Ο ίδιος χαρακτήρισε το μέγεθος των θανάτων και το ποσοστό που αποδίδεται στην κλιματική αλλαγή ιδιαίτερα ανησυχητικά.
Οι περιοχές με τις μεγαλύτερες επιπτώσεις
Η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν τους υψηλότερους απόλυτους αριθμούς θανάτων, ενώ σε αναλογία με τον πληθυσμό, τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Μάλτα, την Ιταλία και την Ουγγαρία. Η Νάπολη αναδείχθηκε ως η πλέον πληγείσα πόλη της Ευρώπης, με 815 εκτιμώμενους θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκους.
Ο Mario Guarino, γιατρός επειγόντων περιστατικών στο νοσοκομείο Ospedale CTO της Νάπολης, ανέφερε αύξηση 15% στις επισκέψεις στα επείγοντα κατά τις θερμότερες εβδομάδες. Σύμφωνα με τον κ. Guarino, η ζέστη επιδείνωσε σύνθετα προβλήματα υγείας, ενώ η φτώχεια και η κοινωνική απομόνωση αύξησαν τους κινδύνους για τους ευάλωτους πληθυσμούς. Ο ίδιος τόνισε ότι η μοναξιά αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, καθώς πολλοί ηλικιωμένοι στερούνται υποστήριξης, ενώ το υψηλό κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος αποτρέπει τη χρήση κλιματισμού.
Ευάλωτες ομάδες και παράγοντες κινδύνου
Οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 85 ετών αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ των εκτιμώμενων θανάτων, ωστόσο οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν σε αυτή την ηλικιακή ομάδα, καθώς περίπου 833 άτομα ηλικίας 20 έως 44 ετών έχασαν επίσης τη ζωή τους. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες εμποδίζουν την ανάκαμψη του οργανισμού από τη θερμική καταπόνηση.
Σημειώνεται ότι οι θάνατοι λόγω ζέστης συχνά δεν καταγράφονται ως τέτοιοι στα πιστοποιητικά θανάτου, καθώς η ζέστη επιδεινώνει προϋπάρχουσες παθήσεις, όπως καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα. Ερευνητές όπως ο David García-García από το Ινστιτούτο Υγείας Carlos III της Μαδρίτης τονίζουν ότι, παρόλο που η μελέτη αποτελεί σημαντική συμβολή, η μεθοδολογία παρουσιάζει περιορισμούς και τα ευρήματα αφορούν το δείγμα των πόλεων που εξετάστηκαν.
Προοπτικές και μέτρα προστασίας
Η Ευρώπη έχει θερμανθεί περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αν και το ψύχος εξακολουθεί να συνδέεται με μεγαλύτερο αριθμό θανάτων συνολικά, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι θάνατοι από τη ζέστη αναμένεται να ξεπεράσουν τη μείωση των θανάτων από το κρύο. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, οι ειδικοί προτείνουν:
- Ταχύτερη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
- Ενίσχυση των συστημάτων υγείας και αύξηση των χώρων πρασίνου στις πόλεις.
- Βελτίωση της πρόσβασης στον κλιματισμό.
- Συστηματική επικοινωνία με ηλικιωμένους και ευάλωτους πολίτες για τον έγκαιρο εντοπισμό όσων χρειάζονται βοήθεια.
- Επαρκή κατανάλωση νερού και παραμονή στη σκιά.