Ένα από τα ισχυρότερα καιρικά φαινόμενα που έχουν καταγραφεί ενδέχεται να είναι το «El Niño» που αναπτύσσεται αυτή την περίοδο στον Ειρηνικό Ωκεανό. Οι επιστήμονες προειδοποιούν για έντονες επιπτώσεις, όπως πλημμύρες, ξηρασίες, ακραίους καύσωνες και απώλειες καλλιεργειών σε παγκόσμια κλίμακα, με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό (WMO) να αναμένει το αποκορύφωμα του φαινομένου στις αρχές του 2027.
Επιπτώσεις στην ανθρώπινη ζωή και το κλίμα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Climate Impact Lab του Πανεπιστημίου του Σικάγου, το επερχόμενο φαινόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε 451.000 επιπλέον θανάτους έως τον Φεβρουάριο του 2027, οι οποίοι συνδέονται με την υπερβολική ζέστη. Μεταξύ των χωρών που αναμένεται να αντιμετωπίσουν τις σοβαρότερες συνέπειες είναι η Νιγηρία με 31.400 θανάτους, η Ινδονησία με 19.300 και το Σουδάν με 17.600. Επιπλέον, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας προειδοποιεί ότι ο συνδυασμός του φαινομένου με την κλιματική αλλαγή ενδέχεται να καταστήσει το 2027 το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ.
Τεχνικά χαρακτηριστικά του φαινομένου
Το El Niño αποτελεί τη θερμή φάση του φυσικού κύκλου El Niño-Southern Oscillation. Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια, όταν η εξασθένιση των αληγών ανέμων προκαλεί τη θέρμανση των υδάτων στον ανατολικό Ειρηνικό. Σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), η κλίμακα έντασης καθορίζεται από τη θερμοκρασιακή ανωμαλία στον Ισημερινό Ειρηνικό:
- 0,5 °C πάνω από το κανονικό: ασθενές El Niño
- 1 °C: μέτριο El Niño
- 1,5 °C: ισχυρό El Niño
- 2 °C: πολύ ισχυρό El Niño
Τον τρέχοντα μήνα, οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στον ισημερινό Ειρηνικό κατέγραψαν αύξηση 3,05 βαθμών Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα, σημειώνοντας την υψηλότερη θερμοκρασιακή ανωμαλία από την έναρξη των καταγραφών. Παρόλο που ο WMO δεν χρησιμοποιεί επίσημα τον όρο «σούπερ», προβλέπει ότι το φαινόμενο θα ενταθεί σε «ένα πολύ ισχυρό» επίπεδο.
Η σχέση με την κλιματική αλλαγή
Το El Niño είναι ένα φυσικό φαινόμενο και δεν προκαλείται από την κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία έχει αυξήσει τη μέση θερμοκρασία κατά περίπου 1,4 °C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, εντείνει τα αποτελέσματά του. Η υψηλότερη βασική θερμοκρασία του πλανήτη οδηγεί σε πιο έντονες ξηρασίες, ισχυρότερες βροχοπτώσεις και συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι καταστροφές που αναμένονται από το τρέχον φαινόμενο ενδέχεται να αποτελούν πρόγευση για τις συνθήκες που θα επικρατήσουν τις επόμενες δεκαετίες.
Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο ισχυρό φαινόμενο El Niño (2023-2024), σε συνέργεια με την κλιματική αλλαγή, οδήγησε στο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί έως σήμερα, προκαλώντας καταστροφικές πυρκαγιές στη Βολιβία και τη Βενεζουέλα, πλημμύρες στο Νεπάλ, το Σουδάν και την Ισπανία, καθώς και πολυάριθμους θανάτους λόγω καυσώνων στο Μεξικό και τη Σαουδική Αραβία.