Η λήψη μέτρων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια κυριαρχεί στην ατζέντα του Συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συνεδριάζει στο Λουξεμβούργο. Η συζήτηση πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον έντονων πληθωριστικών πιέσεων, με τη μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα να έχει αυξηθεί κατά περίπου 105% από τον περασμένο Ιούνιο και το φυσικό αέριο να προσεγγίζει τα 100 ευρώ ανά MWh.
Η στάση της Eurelectric για τις επιδοτήσεις
Η Ένωση των Ευρωπαίων ηλεκτροπαραγωγών, Eurelectric, παρεμβαίνει στη διαβούλευση ζητώντας παρεμβάσεις για την ελάφρυνση των λογαριασμών ρεύματος, θέτοντας όμως αυστηρούς όρους. Η Ένωση τάσσεται υπέρ προσωρινών και στοχευμένων μέτρων, τα οποία δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Η Eurelectric εκφράζει την αντίθεσή της στις απευθείας επιδοτήσεις του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγή, καθώς εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά ηλεκτρισμού. Με αυτή τη θέση, η Ένωση απορρίπτει εμμέσως τον ιταλικό σχεδιασμό για επιδότηση της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο, στα πρότυπα του «ιβηρικού μηχανισμού» που εφαρμόστηκε σε Ισπανία και Πορτογαλία το 2022.
Σύμφωνα με την Eurelectric, το συγκεκριμένο μοντέλο αποτέλεσε εξαίρεση λόγω του χαμηλού βαθμού διασυνδέσεων των δύο χωρών και δεν είναι συμβατό με αγορές που διαθέτουν ισχυρότερες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, όπως η Ιταλία, όπου η ισχύς των διασυνδέσεων με τις βόρειες γειτονικές χώρες ανέρχεται στα 4.000 MW.
Μακροπρόθεσμες προτάσεις για τον εξηλεκτρισμό
Πέρα από τα βραχυπρόθεσμα μέτρα, η Eurelectric προτείνει τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα μέσω του εξηλεκτρισμού της οικονομίας. Οι προτάσεις της περιλαμβάνουν:
- Θέσπιση στόχου εξηλεκτρισμού 50% έως το 2040.
- Ενίσχυση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
- Αλλαγές στη φορολογία και στις χρεώσεις δικτύου, ώστε ο ηλεκτρισμός να μην επιβαρύνεται περισσότερο από το φυσικό αέριο.
Βάσει στοιχείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η επίτευξη των στόχων εξηλεκτρισμού εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μειώσει τη ζήτηση φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά 70%.
Η εικόνα της αγοράς στην Ελλάδα
Στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού καταγράφεται διαρκής άνοδος των τιμών τους τελευταίους πέντε μήνες. Ειδικότερα, η μέση τιμή για τις 28 ημέρες του Οκτωβρίου διαμορφώθηκε στα 189,40 ευρώ/MWh, έναντι 156,30 ευρώ/MWh τον Σεπτέμβριο, 133,40 ευρώ/MWh τον Αύγουστο, 109,95 ευρώ/MWh τον Ιούλιο και 92,10 ευρώ/MWh τον Ιούνιο.
Παράλληλα, οι πιέσεις παραμένουν ισχυρές στα υγρά καύσιμα, με την τιμή του Brent να κινείται κοντά στα 115 δολάρια το βαρέλι. Σύμφωνα με το ημερήσιο δελτίο επισκόπησης τιμών του υπουργείου Ανάπτυξης για τις 26 Οκτωβρίου, οι μέσες πανελλαδικές τιμές διαμορφώθηκαν ως εξής:
- Αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων: 2,143 ευρώ/λίτρο.
- Αμόλυβδη βενζίνη 100 οκτανίων: 2,410 ευρώ/λίτρο.
- Diesel κίνησης: 2,127 ευρώ/λίτρο.
- Υγραέριο κίνησης: 1,200 ευρώ/λίτρο.
- Πετρέλαιο θέρμανσης: 1,560 ευρώ/λίτρο.