Η γήρανση του εκπαιδευτικού προσωπικού εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat για το 2024 δείχνουν ότι το 40,4% των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι ηλικίας 50 ετών και άνω. Αντίθετα, η εκπροσώπηση των νέων εκπαιδευτικών κάτω των 30 ετών παραμένει περιορισμένη, αγγίζοντας μόλις το 8% του συνόλου.
Τα μεγέθη του εκπαιδευτικού προσωπικού στην ΕΕ
Το 2024, ο συνολικός αριθμός των εκπαιδευτικών που απασχολούνταν στα σχολεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανήλθε στα 5,30 εκατομμύρια, καταγράφοντας αύξηση κατά 36.500 άτομα σε σύγκριση με το 2023. Όσον αφορά τη σύνθεση του δυναμικού ως προς το φύλο, το 72,9% αποτελείται από γυναίκες, ενώ οι άνδρες καλύπτουν το 27,1% των θέσεων.
Η κατανομή ανά ηλικιακές ομάδες παρουσιάζει την εξής εικόνα:
- Ηλικίες κάτω των 30 ετών: 8%
- Ηλικίες 30-34 ετών: 9,5%
- Ηλικίες 35-39 ετών: 11,6%
- Ηλικίες 50 ετών και άνω: 40,4%
Στις περισσότερες ηλικιακές κατηγορίες, το ποσοστό των ανδρών κυμαίνεται μεταξύ 26% και 30%. Μια διαφοροποίηση παρατηρείται στους εκπαιδευτικούς ηλικίας 65 ετών και άνω, όπου το ποσοστό των ανδρών ανέρχεται στο 35,6%, εξέλιξη η οποία αποδίδεται στις διαφορές που υφίστανται στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης.
Οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις όσον αφορά τη διάρθρωση της ηλικίας των εκπαιδευτικών τους. Οι υψηλότερες αναλογίες προσωπικού άνω των 50 ετών εντοπίζονται στη Λιθουανία (58,4%), την Πορτογαλία (55,6%), την Ιταλία (54,3%), τη Λετονία (54%) και την Εσθονία (50,6%). Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά σε αυτή την ηλικιακή κατηγορία καταγράφονται στην Ιρλανδία (20,8%), τη Μάλτα (20,9%) και το Λουξεμβούργο (22%).
Αναφορικά με την είσοδο νέων εκπαιδευτικών στην αγορά εργασίας, το Λουξεμβούργο κατέχει το υψηλότερο ποσοστό προσωπικού κάτω των 30 ετών με 15,3%, ακολουθούμενο από τη Δανία (15,2%), το Βέλγιο (14,9%) και την Αυστρία (14,6%). Αντιθέτως, τα χαμηλότερα ποσοστά νέων εκπαιδευτικών καταγράφηκαν στην Κύπρο (3,1%), την Πορτογαλία (3,3%) και την Πολωνία (4%).
Τα στοιχεία καταδεικνύουν την ανάγκη ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού στα ευρωπαϊκά σχολεία, καθώς ο ρυθμός εισόδου των νεότερων εκπαιδευτικών δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τη σταδιακή γήρανση του κλάδου.