Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση συνδέονται με σημαντική μείωση των ετών ζωής χωρίς σοβαρές σωματικές και ψυχικές παθήσεις, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications. Η έρευνα, η οποία ανέλυσε δεδομένα από 277.489 ενήλικες ηλικίας 40 έως 69 ετών, κατέδειξε ότι τα άτομα που βιώνουν ταυτόχρονα μοναξιά και κοινωνική απομόνωση ενδέχεται να χάσουν έως και 5,8 χρόνια ζωής χωρίς ψυχικές διαταραχές.

Διαχωρισμός εννοιών και μεθοδολογία

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή του Tulane University, Lu Qi, υπογραμμίζουν ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά αποτελούν διακριτές έννοιες. Η κοινωνική απομόνωση αφορά την αντικειμενική μειωμένη κοινωνική επαφή και συμμετοχή, ενώ η μοναξιά περιγράφει το υποκειμενικό αίσθημα αποσύνδεσης ή τη δυσαρέσκεια από την ποιότητα των κοινωνικών σχέσεων.

Η επιστημονική ομάδα εξέτασε συμμετέχοντες που, στην έναρξη της παρακολούθησης, δεν εμφάνιζαν επτά χρόνιες παθήσεις: διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακές παθήσεις, χρόνιες αναπνευστικές νόσους, νευροεκφυλιστικές νόσους, καρκίνο, κατάθλιψη και άγχος. Ως σημείο αναφοράς για την ανάλυση ορίστηκε η ηλικία των 50 ετών.

Επιπτώσεις ανά φύλο

Η μελέτη κατέγραψε διαφοροποιήσεις στην επίδραση των δύο παραγόντων ανάμεσα στα δύο φύλα. Συγκεκριμένα, για όσους βίωναν ταυτόχρονα μοναξιά και κοινωνική απομόνωση στην ηλικία των 50 ετών, προέκυψαν τα εξής στοιχεία:

  • Γυναίκες: 2,4 λιγότερα χρόνια χωρίς σοβαρή σωματική νόσο και 3,7 λιγότερα χρόνια χωρίς ψυχική διαταραχή.
  • Άνδρες: 1,7 λιγότερα χρόνια χωρίς σοβαρή σωματική νόσο και 5,8 λιγότερα χρόνια χωρίς ψυχική διαταραχή.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, οι άνδρες του δείγματος παρουσίαζαν μεγαλύτερη πιθανότητα ταυτόχρονης εμφάνισης μοναξιάς και κοινωνικής απομόνωσης, ενώ παράλληλα συγκέντρωναν χαμηλότερη βαθμολογία σε δείκτες υγιεινού τρόπου ζωής. Οι διαφορές στα αποτελέσματα ενδέχεται να σχετίζονται με τους διαφορετικούς τρόπους κοινωνικής υποστήριξης και διατήρησης της ψυχολογικής ευεξίας.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής

Η έρευνα ανέδειξε ότι ένας υγιεινός τρόπος ζωής – που περιλαμβάνει σωστή διατροφή, σωματική άσκηση, επαρκή ύπνο και αποχή από το κάπνισμα – συνδέεται με μικρότερη απώλεια ετών υγιούς ζωής για τα κοινωνικά απομονωμένα άτομα. Ωστόσο, η ίδια προστατευτική συσχέτιση δεν βρέθηκε να είναι στατιστικά σημαντική στην περίπτωση της μοναξιάς, γεγονός που οδηγεί τους ερευνητές στην εκτίμηση ότι τα δύο φαινόμενα απαιτούν διαφορετικές προσεγγίσεις και παρεμβάσεις.

Όπως επισημαίνεται, η μελέτη είναι παρατηρητική, γεγονός που σημαίνει ότι τα ευρήματα καταδεικνύουν συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν άμεση αιτιώδη συνάφεια μεταξύ μοναξιάς ή κοινωνικής απομόνωσης και των συγκεκριμένων απωλειών ετών υγιούς ζωής. Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει περαιτέρω μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς για την περαιτέρω διερεύνηση του ζητήματος.