Η πρόσφατη ανακοίνωση της G7 για τη συντονισμένη αποδέσμευση έως 100 εκατ. βαρελιών πετρελαίου δεν αφορά ένα νέο, πρόσθετο πακέτο, αλλά την ολοκλήρωση της έκτακτης δράσης που είχε αποφασιστεί τον περασμένο Μάρτιο. Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο, η πρωτοβουλία στοχεύει στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων που είχαν αναληφθεί για τη διάθεση συνολικά 400 εκατ. βαρελιών, εκ των οποίων τα 326 εκατ. έχουν ήδη διοχετευθεί στην αγορά.
Η κατάσταση των δεσμεύσεων
Η Ελλάδα, μαζί με την Ιταλία και την Πορτογαλία, έχει ήδη ολοκληρώσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας. Αντίθετα, οι ποσότητες που αντιστοιχούν στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και την Ισπανία παραμένουν υπό αξιολόγηση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπολογίζεται ότι εκκρεμούν περίπου 50 εκατ. βαρέλια προς αποδέσμευση. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), σε ενημέρωσή του στις 7 Οκτωβρίου, επιβεβαίωσε ότι η πλήρης διάθεση των υπολοίπων ποσοτήτων από τη δράση του Μαρτίου θα προσφέρει στην αγορά τα 100 εκατ. βαρέλια που αναφέρονται στην ανακοίνωση της G7.
Εστίαση στο ντίζελ και προκλήσεις στην αγορά
Κατά τη συνεδρίαση του IEA, στην οποία συμμετείχε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν στην επιτάχυνση των διαδικασιών, δίνοντας προτεραιότητα στη διάθεση αποθεμάτων ντίζελ. Η επιλογή αυτή υπαγορεύεται από τη σημαντική στενότητα που παρατηρείται στην αγορά διυλισμένων προϊόντων, παρά το γεγονός ότι οι ροές αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή έχουν παρουσιάσει ανάκαμψη. Ο επικεφαλής του IEA, Fatih Birol, έχει επισημάνει ότι η προσφορά ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων παραμένει περιορισμένη, εξαιτίας των προβλημάτων στη ρωσική διύλιση και των περιορισμών στις κινεζικές εξαγωγές.
Επόμενα βήματα και αποθέματα
Παρά την εστίαση στην ολοκλήρωση των παλαιότερων δεσμεύσεων, το ενδεχόμενο μιας νέας, πρόσθετης παρέμβασης παραμένει ανοιχτό. Τα κράτη-μέλη του IEA διατηρούν περίπου 1,1 δισ. βαρέλια σε δημόσια αποθέματα έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 200 εκατ. βαρελιών ντίζελ. Ο Οργανισμός έχει δηλώσει ετοιμότητα για περαιτέρω ενέργειες εφόσον κριθεί αναγκαίο. Η πορεία της συντονισμένης δράσης και η αξιολόγηση της κατάστασης θα επανεξεταστούν από το Διοικητικό Συμβούλιο του IEA κατά τη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας. Σημειώνεται ότι ορισμένες χώρες, όπως η Πορτογαλία, έχουν εκφράσει προβληματισμούς σχετικά με την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού, ζητώντας να ολοκληρωθούν πρώτα οι υφιστάμενες συμφωνίες πριν εξεταστούν νέες δεσμεύσεις.