Περισσότεροι από 450.000 άνθρωποι ενδέχεται να χάσουν τη ζωή τους τους επόμενους έξι μήνες εξαιτίας του φαινομένου El Niño, σύμφωνα με επιστημονικές εκτιμήσεις που συνδέουν την κλιματική αλλαγή με την αύξηση της θνησιμότητας. Ο αριθμός αυτός αφορά επιπλέον απώλειες που έρχονται να προστεθούν στους πρόωρους θανάτους που προκαλούνται ήδη από την άνοδο της θερμοκρασίας λόγω της κλιματικής κρίσης.

Επίπεδα «Γκοτζίλα» και παγκόσμιες επιπτώσεις

Το τρέχον φαινόμενο El Niño έχει χαρακτηριστεί από τους επιστήμονες ως «απίστευτο» και «επιπέδου Γκοτζίλα», καθώς η θερμοκρασία του ξεπέρασε κάθε προηγούμενο ρεκόρ αρκετούς μήνες πριν από την αναμενόμενη κορύφωσή του. Οι ερευνητές περιγράφουν το φαινόμενο ως μια «καρτ ποστάλ από το μέλλον», καθώς ανεβάζει τις θερμοκρασίες σε επίπεδα που προβλέπεται να αποτελούν τη νέα κανονικότητα της κλιματικής κρίσης σε 20 χρόνια.

Οι εκτιμήσεις για τη θνησιμότητα καλύπτουν την περίοδο από τον Σεπτέμβριο έως τον Φεβρουάριο του 2027, ενώ τα αυξημένα επίπεδα θανάτων λόγω ζέστης αναμένεται να διατηρηθούν έως τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο του 2027. Οι θάνατοι αποδίδονται τόσο στην άμεση έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες όσο και στις συνέπειες του φαινομένου, όπως ξηρασίες, πυρκαγιές και πλημμύρες.

Ο καθηγητής Μάικλ Γκρίνστοουν, συνιδρυτής του Εργαστηρίου Κλιματικών Επιπτώσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο και συνυπογράφων της έκθεσης, τόνισε ότι πίσω από τον αριθμό των 451.000 ατόμων βρίσκονται οικογένειες και μέλη της κοινωνίας. Οι χώρες που αναμένεται να πληγούν περισσότερο το επόμενο εξάμηνο είναι η Νιγηρία, η Ινδονησία, το Σουδάν, η Ινδία και η Βραζιλία. Στις ΗΠΑ, οι προβλέψεις κάνουν λόγο για 3.500 επιπλέον θανάτους λόγω ζέστης, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των 20 κρατών με τις σημαντικότερες επιπτώσεις.

Μεθοδολογία και επισιτιστική ανασφάλεια

Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 24.378 περιοχές παγκοσμίως, εξετάζοντας τη μηνιαία σχέση μεταξύ θερμοκρασίας και θνησιμότητας από το 1996 έως το 2025. Τα αποτελέσματα συνδυάστηκαν με τις προβλέψεις για την άνοδο της θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια του El Niño.

Πέρα από τις άμεσες απώλειες ανθρώπινων ζωών, το φαινόμενο επηρεάζει τις προμήθειες τροφίμων. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων έχει προειδοποιήσει ότι το El Niño ενδέχεται να ωθήσει περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε κατάσταση οξείας πείνας, προκαλώντας παράλληλα αυξήσεις στις τιμές των αγαθών. Υπενθυμίζεται ότι ένα ισχυρό El Niño κατά την περίοδο 1877-1878 είχε προκαλέσει περισσότερους από 50 εκατομμύρια θανάτους λόγω λιμού και ξηρασίας, με κύρια πλήγματα στην Ινδία, τη Βραζιλία και την Κίνα.

Ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό

Η δρ Τάμα Κάρλτον, από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ και συγγραφέας της έκθεσης, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών μπορεί να αποτρέψει απώλειες ζωών βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, επισήμανε ότι απαιτείται άμεση κινητοποίηση για τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη εργαλείων θωράκισης, ώστε οι κοινωνίες να μην βρίσκονται σε διαρκή κατάσταση έκτακτης ανάγκης όταν οι σημερινές ακραίες θερμοκρασίες καταστούν η νέα κανονικότητα.