Ακόμη και στο πλέον αισιόδοξο σενάριο, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,7 με 1,8 βαθμούς Κελσίου έως το τέλος του αιώνα σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή. Αυτό προκύπτει από την έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα το Πρόγραμμα του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (UNEP), η οποία υπογραμμίζει ότι οι πιθανότητες περιορισμού της ανόδου κάτω από τον 1,5 βαθμό Κελσίου έχουν πλέον εξανεμιστεί.
Επείγουσα ανάγκη για δραστικές μειώσεις εκπομπών
Παρά την εξάπλωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τις πολιτικές που εφαρμόζονται σε πολλές χώρες για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, η έκθεση κρίνει απαραίτητες τις «επείγουσες και αυστηρές μειώσεις» για την επίτευξη του στόχου του 1,7-1,8 βαθμού. Συγκεκριμένα, οι εκπομπές αερίων πρέπει να μειωθούν κατά 18% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2025, κατά 45% έως το 2035 και κατά 69% έως το 2040.
Ωστόσο, τα τρέχοντα σχέδια των κρατών υπολείπονται σημαντικά, καθώς προβλέπουν μείωση των εκπομπών μόλις κατά 5-8% έως το 2030 και κατά 11-15% έως το 2035. Με βάση τις τρέχουσες πολιτικές, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη μελλοντικές δεσμεύσεις, η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη εκτιμάται ότι θα φτάσει τους 2,8 βαθμούς Κελσίου έως το 2100. Εάν οι χώρες υλοποιήσουν πλήρως τις υπάρχουσες κλιματικές δεσμεύσεις, η άνοδος αναμένεται να περιοριστεί στους 2,6 βαθμούς.
Αναθεωρημένες προβλέψεις και πολιτικές επιπτώσεις
Οι νέες εκτιμήσεις είναι υψηλότερες από τις περσινές, γεγονός που αποδίδεται στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, καθώς και σε αναθεωρημένα στοιχεία για τις ιστορικές εκπομπές ρύπων. Η έκθεση αποδίδει την κατάσταση σε «δεκαετίες ανεπαρκούς κλιματικής δράσης», με επίκεντρο τις χώρες της G20, οι οποίες ευθύνονται για τα τρία τέταρτα των συνολικών εκπομπών παγκοσμίως.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Antonio Guterres, χαρακτήρισε τις επιπτώσεις ήδη καταστροφικές, τονίζοντας ωστόσο ότι οι προσπάθειες δεν πρέπει να σταματήσουν. «Η υπέρβαση δεν ισοδυναμεί με συνθηκολόγηση. Μπορούμε ακόμα να τη διατηρήσουμε όσο το δυνατόν μικρότερη και βραχύτερη – και να επαναφέρουμε τις θερμοκρασίες κάτω από τον 1,5 βαθμό έως το τέλος του αιώνα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του, ο Mohamed Adow, διευθυντής της οργάνωσης Power Shift Africa, έκανε λόγο για «ιστορική αποτυχία της πολιτικής ηγεσίας», επισημαίνοντας ότι οι κυβερνήσεις επέλεξαν την καθυστέρηση παρά την ξεκάθαρη επιστημονική τεκμηρίωση. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού αυξάνει τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων και την πιθανότητα μη αναστρέψιμων αλλαγών στο περιβάλλον.
Δεδομένα ανά χώρα
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία για το 2025, παρατηρείται αύξηση των εκπομπών στις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδονησία, ενώ αντίθετα καταγράφεται μείωση στην Ινδία, τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ζήτημα της κλιματικής δράσης αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της συνόδου COP31, η οποία θα διεξαχθεί στην Τουρκία από τις 9 έως τις 20 Νοεμβρίου.