Σημαντική απόκλιση από τις αρχικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη συμβολή των φαρμακευτικών ουσιών στη μικρορύπανση των αστικών λυμάτων στην Ελλάδα καταγράφει νέα επιστημονική μελέτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το πραγματικό οικοτοξικολογικό φορτίο που αποδίδεται στα φάρμακα είναι σημαντικά χαμηλότερο από τις προβλέψεις που χρησιμοποιήθηκαν για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα αστικά λύματα (UWWTD).
Τα ευρήματα της έρευνας
Η μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ υπό την καθοδήγηση του καθηγητή Νίκου Θωμαΐδη, ανέδειξε ότι οι φαρμακευτικές ουσίες αντιστοιχούν μόλις στο 7% του συνολικού τοξικού φορτίου στα επεξεργασμένα λύματα. Το ποσοστό αυτό παρουσιάζει εντυπωσιακή διαφορά από το 66% που είχε αποδοθεί στη συγκεκριμένη κατηγορία ουσιών στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για την εξαγωγή των συμπερασμάτων, η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε συστηματικές δειγματοληψίες στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων της Ψυττάλειας και της Λάρισας. Κατά τη διαδικασία, εξετάστηκε ένα ευρύ φάσμα μικρορύπων και η οικοτοξικολογική τους συμπεριφορά, επιβεβαιώνοντας ότι η μικρορύπανση αποτελεί ένα σύνθετο και πολυπαραγοντικό περιβαλλοντικό ζήτημα, το οποίο δεν μπορεί να αποδοθεί μονοδιάστατα σε μία μόνο πηγή.
Η στάση της φαρμακοβιομηχανίας
Η πρωτοβουλία για την εκπόνηση της μελέτης ανήκει στην Πανελλήνια Ένωση Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), στον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) και στον Σύνδεσμο Ελλήνων Παραγωγών και Εμπόρων Φαρμάκων (ΕΦΕΧ). Οι φορείς τονίζουν ότι η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας παραμένει προτεραιότητα, ωστόσο υπογραμμίζουν την ανάγκη οι πολιτικές που εφαρμόζονται να βασίζονται σε πραγματικά και τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους του κλάδου, η εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ακριβή συνεισφορά κάθε κατηγορίας μικρορύπων, ώστε το σύστημα της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού (EPR) να είναι δίκαιο και να μην επιβάλλει δυσανάλογες επιβαρύνσεις σε κλάδους που δεν ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος του οικοτοξικολογικού φορτίου.
Επόμενα βήματα για τη διαχείριση της μικρορύπανσης
Τα δεδομένα της ελληνικής επιστημονικής ομάδας παρέχουν νέα βάση για τον σχεδιασμό ενός αποτελεσματικού πλαισίου διαχείρισης των μικρορύπων. Η ΠΕΦ, ο ΣΦΕΕ και ο ΕΦΕΧ επισημαίνουν ότι η βιώσιμη ανάπτυξη απαιτεί πολιτικές που στηρίζονται σε αναλυτικά στοιχεία και όχι σε γενικευμένες παραδοχές. Η συγκεκριμένη μελέτη αναμένεται να συμβάλει στον δημόσιο διάλογο για την εφαρμογή της νέας Οδηγίας, προωθώντας τη λήψη στοχευμένων παρεμβάσεων που θα ανταποκρίνονται στην πολυπλοκότητα των πηγών ρύπανσης.