Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε στην έγκριση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για τον Όλυμπο, ρυθμίζοντας το νέο πλαίσιο προστασίας και διαχείρισης του οικοσυστήματος του βουνού. Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας περιόδου για την προστασία του Εθνικού Πάρκου, εισάγοντας συγκεκριμένες χωροταξικές και περιβαλλοντικές δεσμεύσεις που στοχεύουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του φυσικού πλούτου της περιοχής.
Διεύρυνση της έκτασης και ζωνοποίηση
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη μελέτη, προβλέπεται η σημαντική διεύρυνση του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου, το οποίο εκτείνεται πλέον σε 37.544 εκτάρια. Η οριοθέτηση αυτή αποσκοπεί στην ενσωμάτωση κρίσιμων οικολογικών περιοχών υπό ένα ενιαίο καθεστώς διαχείρισης, διασφαλίζοντας την ενότητα του ορεινού όγκου.
Για την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των μέτρων προστασίας, η ΕΠΜ καθορίζει οκτώ διακριτές ζώνες προστασίας. Κάθε ζώνη φέρει διαφορετικό καθεστώς επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων, ανάλογα με την περιβαλλοντική ευαισθησία και την αξία των οικοτόπων που περιλαμβάνει. Η δομή αυτή επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να ασκούν πιο στοχευμένο έλεγχο, διαχωρίζοντας τις περιοχές όπου επιτρέπονται ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες από εκείνες που απαιτούν απόλυτη προστασία.
Ενίσχυση της αυστηρής προστασίας
Ένα από τα κεντρικά σημεία της έγκρισης είναι ο καθορισμός του ποσοστού της έκτασης που τίθεται υπό καθεστώς αυστηρής προστασίας. Συγκεκριμένα, το 58% του συνόλου της έκτασης του Εθνικού Πάρκου υπάγεται πλέον σε ζώνες αυστηρής προστασίας. Σε αυτές τις περιοχές, οι ανθρώπινες παρεμβάσεις περιορίζονται στο ελάχιστο ή απαγορεύονται πλήρως, προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη εξέλιξη των φυσικών διεργασιών και η προστασία των ενδημικών ειδών χλωρίδας και πανίδας που απαντώνται στον Όλυμπο.
Η στρατηγική αυτή αποτελεί την απάντηση του Υπουργείου στην ανάγκη θωράκισης του βουνού απέναντι στις πιέσεις που δέχεται από την αυξημένη επισκεψιμότητα και τις κλιματικές μεταβολές. Με την οριστικοποίηση της ΕΠΜ, τίθεται ένα σαφές νομικό και διαχειριστικό υπόβαθρο που θα καθοδηγεί τις αποφάσεις των φορέων διαχείρισης και των τοπικών αρχών για τα επόμενα χρόνια.
Επόμενα βήματα και περιβαλλοντική διαχείριση
Η έγκριση της ΕΠΜ λειτουργεί ως το θεμέλιο για την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος που θα εξειδικεύσει τις χρήσεις γης και τους όρους δόμησης ή δραστηριοτήτων εντός του Εθνικού Πάρκου. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να επιφέρει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται οι τοπικές κοινότητες και οι επισκέπτες τον ορεινό όγκο. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναμένεται να προχωρήσουν στην εφαρμογή των προβλέψεων της μελέτης, ενισχύοντας τους μηχανισμούς εποπτείας και ελέγχου, ώστε να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τα νέα δεδομένα προστασίας.
Η θεσμοθέτηση των οκτώ ζωνών και η μεγάλη έκταση που τίθεται υπό αυστηρό καθεστώς αποτελούν τα κύρια εργαλεία για τη βιώσιμη διαχείριση του Ολύμπου, ενός μνημείου της φύσης με ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική και παγκόσμια φυσική κληρονομιά. Το νέο πλαίσιο καλείται να ισορροπήσει την ανάγκη για προστασία του οικοσυστήματος με την παράλληλη αναπτυξιακή προοπτική της ευρύτερης περιοχής, υπό τους αυστηρούς όρους που θέτει η νέα περιβαλλοντική ρύθμιση.