Σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαβουλεύσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου με στόχο την επέκταση της οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) ανατολικά, προς την κατεύθυνση της Κύπρου. Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών, οι οποίες επιδιώκουν να ενισχύσουν το κοινό τους μέτωπο απέναντι στις προκλήσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η κινητικότητα στις διπλωματικές επαφές Αθήνας και Καΐρου αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά την πρόσφατη επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης. Το μνημόνιο αυτό, το οποίο αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής, αντιμετωπίζεται από την ελληνική και την αιγυπτιακή πλευρά ως μια κίνηση που υπονομεύει τη σταθερότητα και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Η επέκταση της οριοθέτησης της ΑΟΖ θεωρείται ένα κρίσιμο εργαλείο για την εμπράγματη θωράκιση των συμφερόντων των δύο χωρών, καθώς θα δημιουργήσει ένα νέο νομικό πλαίσιο που θα δυσχεραίνει τις αυθαίρετες διεκδικήσεις που απορρέουν από το εν λόγω μνημόνιο.
Οι άξονες των συνομιλιών
Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στην τεχνική και νομική επεξεργασία των θαλάσσιων ζωνών, με σκοπό τη διεύρυνση της υφιστάμενης συμφωνίας που έχουν συνυπογράψει οι δύο χώρες. Η επέκταση προς τα ανατολικά κρίνεται απαραίτητη, καθώς θα επιτρέψει τη δημιουργία ενός ενιαίου μετώπου που θα εφάπτεται με την κυπριακή ΑΟΖ. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα ολοκληρώσει τη θωράκιση της περιοχής, δημιουργώντας μια ζώνη ασφαλείας και νομιμότητας που θα βασίζεται στις προβλέψεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Οι επιτελείς των δύο πλευρών εργάζονται πάνω σε χάρτες που αποτυπώνουν τα γεωγραφικά δεδομένα και τις αρχές της μέσης γραμμής, οι οποίες αποτελούν τη βάση για τον καθορισμό των θαλάσσιων συνόρων. Η συνεργασία Αθήνας και Καΐρου δεν περιορίζεται μόνο στον διμερή χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη για την εμπέδωση της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, περιοχή η οποία παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον λόγω των ενεργειακών της κοιτασμάτων και των θαλάσσιων οδών.
Επόμενα βήματα και στρατηγική σημασία
Η διαδικασία των διαπραγματεύσεων αναμένεται να συνεχιστεί με εντατικούς ρυθμούς, καθώς η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου έχει προσδώσει κατεπείγοντα χαρακτήρα στις κινήσεις της διπλωματίας. Οι δύο πλευρές επιδιώκουν να καταλήξουν σε ένα νέο πρωτόκολλο οριοθέτησης το οποίο θα επικυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα. Η στρατηγική αυτή επιλογή αποσκοπεί στην ακύρωση των αποτελεσμάτων του τουρκολιβυκού μνημονίου στην πράξη, αποδεικνύοντας ότι τα κράτη που σέβονται το διεθνές δίκαιο μπορούν να συντονίζονται αποτελεσματικά.
Παράλληλα, οι διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η επέκταση της ΑΟΖ θα προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια για μελλοντικές έρευνες και εξορύξεις υδρογονανθράκων, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας και της Αιγύπτου ως πυλώνων σταθερότητας. Η ολοκλήρωση των συνομιλιών θα αποτελέσει ένα ορόσημο για τη διμερή σχέση, η οποία έχει αναβαθμιστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την άμυνα και την ενέργεια μέχρι τον πολιτικό συντονισμό σε περιφερειακό επίπεδο.