Σοβαρό έλλειμμα ενδιαφέροντος για τις τεχνικές εργασίες και τον κατασκευαστικό κλάδο καταγράφει έρευνα της Orientum, η οποία διενεργήθηκε σε δείγμα 27.373 μαθητών Λυκείου την περίοδο 2022-2024. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι τεχνικές εργασίες βρίσκονται μόλις στην 36η θέση των επαγγελματικών προτιμήσεων, συγκεντρώνοντας το ενδιαφέρον μόλις του 2,52% των ερωτηθέντων, ενώ οι κατασκευές καταλαμβάνουν την 31η θέση.

Η πρόκληση της στελέχωσης και το γηράσκον εργατικό δυναμικό

Η αδυναμία προσέλκυσης νέων εργαζομένων στα εργοτάξια και τα τεχνικά επαγγέλματα δημιουργεί συνθήκες που απειλούν τη μελλοντική παραγωγή κατοικιών και τις αναγκαίες ενεργειακές αναβαθμίσεις του κτιριακού αποθέματος. Το πρόβλημα αποκτά ευρύτερες διαστάσεις, καθώς ο κλάδος καλείται να αντιμετωπίσει το γηράσκον εργατικό δυναμικό και τις ελλείψεις δεξιοτήτων. Στοιχεία της Eurofound εκτιμούν ότι έως το 2035 θα ανοίξουν πάνω από 7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, κυρίως λόγω της ανάγκης αντικατάστασης προσωπικού που αποχωρεί και των απαιτήσεων της πράσινης μετάβασης.

Τεχνολογία και συνθήκες εργασίας

Παρά τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η χρήση ψηφιακών μέσων στις κατασκευές παραμένει περιορισμένη. Τα δεδομένα της έρευνας European Working Conditions Survey δείχνουν μια υποχώρηση στο ποσοστό των εργαζομένων που εκτίθενται συχνά σε βαριά φορτία, από 48% το 2010 σε 33% το 2024, γεγονός που υποδεικνύει μια σταδιακή αλλαγή στον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών. Ωστόσο, η ενσωμάτωση των τεχνολογικών εξελίξεων δεν έχει φτάσει στα επιθυμητά επίπεδα.

Εμπόδια στην προσέλκυση νέων

Η χαμηλή ελκυστικότητα των τεχνικών επαγγελμάτων για τη νέα γενιά συνδέεται με μια σειρά από εργασιακούς παράγοντες, όπως το ασαφές ωράριο, η περιορισμένη εξέλιξη, η αβεβαιότητα στις αμοιβές και ζητήματα ασφάλειας. Η ανάλυση υπογραμμίζει πως η αντιστροφή της τάσης δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω ενημερωτικών καμπανιών, αλλά απαιτεί ουσιαστικά μέτρα. Μεταξύ των προτάσεων για την ενίσχυση του κλάδου περιλαμβάνονται:

  • Η καθιέρωση αμειβόμενης μαθητείας και πρακτικής άσκησης.
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των ΕΠΑΛ, των σχολείων και των επιχειρήσεων.
  • Η αναβάθμιση των συνθηκών εργασίας στα εργοτάξια και τα τεχνικά γραφεία.

Το ζήτημα της έλλειψης τεχνικών αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα για την επίλυση της στεγαστικής κρίσης, καθώς η κατασκευή νέων οικιών και η ενεργειακή θωράκιση των υπαρχόντων κτιρίων εξαρτώνται άμεσα από τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων συνεργείων και σωστού σχεδιασμού. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί μια δυσαρμονία μεταξύ των διαθέσιμων προϋπολογισμών και έργων και της δυνατότητας υλοποίησής τους στο πεδίο.