Διαδικασία επί παραβάσει κινεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Ελλάδας, αποστέλλοντας προειδοποιητική επιστολή σχετικά με τη μη συμμόρφωση της χώρας με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονισμού για την αποψίλωση και την υποβάθμιση των δασών (EUDR). Η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει εκπληρώσει την υποχρέωσή της να ορίσει τις αρμόδιες εθνικές αρχές για την εφαρμογή και την επιβολή του κανονισμού ή να τις κοινοποιήσει στα ευρωπαϊκά όργανα, παρά το γεγονός ότι η σχετική προθεσμία είχε παρέλθει από τις 30 Δεκεμβρίου 2023.
Το πλαίσιο του κανονισμού EUDR
Η υπόθεση αφορά την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1115, ο οποίος έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι συγκεκριμένα προϊόντα που διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή εξάγονται από αυτήν, δεν συνδέονται με την αποψίλωση ή την υποβάθμιση των δασών, είτε εντός της Ένωσης είτε σε τρίτες χώρες. Ο κανονισμός καλύπτει μια σειρά από πρώτες ύλες, όπως το ξύλο, ο καφές, το κακάο, η σόγια, το φοινικέλαιο, το καουτσούκ και τα βοοειδή, καθώς και προϊόντα που προέρχονται από αυτές.
Οι αρμόδιες εθνικές αρχές που οφείλουν να οριστούν από τα κράτη μέλη έχουν την ευθύνη της διενέργειας ελέγχων σε επιχειρήσεις και εμπόρους για τη διαπίστωση της συμμόρφωσής τους με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις. Σε περίπτωση εντοπισμού παραβάσεων, οι αρχές αυτές έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν κυρώσεις ή να διατάσσουν τη λήψη διορθωτικών μέτρων.
Η κατάσταση στα κράτη μέλη
Εκτός από την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε προειδοποιητικές επιστολές και σε άλλα κράτη μέλη για αντίστοιχες ελλείψεις. Συγκεκριμένα, η Μάλτα και η Πολωνία βρίσκονται στην ίδια θέση με την Ελλάδα, καθώς δεν έχουν ορίσει τις απαιτούμενες αρχές ή δεν έχουν ενημερώσει σχετικά την Επιτροπή. Η Βουλγαρία έχει ορίσει αρμόδιες αρχές για τις περισσότερες πρώτες ύλες, εξαιρουμένου του καουτσούκ.
Επόμενα βήματα και χρονοδιαγράμματα
Η Ελλάδα και τα υπόλοιπα κράτη μέλη που έλαβαν την επιστολή έχουν στη διάθεσή τους προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και να αντιμετωπίσουν τις ελλείψεις που καταγράφηκαν. Σε περίπτωση που οι απαντήσεις δεν κριθούν ικανοποιητικές, η Επιτροπή δύναται να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, αποστέλλοντας αιτιολογημένη γνώμη. Προς το παρόν, η διαδικασία βρίσκεται στο αρχικό της στάδιο και δεν συνεπάγεται επιβολή προστίμου ή παραπομπή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σημειώνεται ότι ο κανονισμός EUDR έχει ορίσει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής: για τις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις η ισχύς του ξεκινά στις 30 Δεκεμβρίου 2026, ενώ για τις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις η εφαρμογή προβλέπεται να ξεκινήσει στις 30 Ιουνίου 2027.