Αυξανόμενο κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα διαπιστώνουν οι αρμόδιες αρχές πυρηνικής ασφάλειας 38 χωρών. Σε κοινή ανακοίνωσή τους, οι ρυθμιστικές αρχές ζητούν από τη Ρωσία να τερματίσει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της χώρας, οι οποίες έχουν ενταθεί το τελευταίο διάστημα με τη χρήση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η απειλή για το ηλεκτρικό δίκτυο και τους αντιδραστήρες
Οι ρωσικές επιθέσεις στοχεύουν σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, γραμμές μεταφοράς και υποσταθμούς, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στο ηλεκτρικό σύστημα της Ουκρανίας. Οι ρυθμιστικές αρχές προειδοποιούν ότι η ασφαλής λειτουργία των πυρηνικών σταθμών εξαρτάται άμεσα από τη σταθερή ηλεκτροδότηση, η οποία είναι απαραίτητη για την ψύξη του πυρηνικού υλικού. Σε περίπτωση ανεπαρκούς παροχής ρεύματος, αυξάνεται ο κίνδυνος τήξης του πυρήνα των αντιδραστήρων, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε έκλυση ραδιενεργών ουσιών στην ατμόσφαιρα.
Ο Per Strand, επικεφαλής των οργανισμών HERCA και NORA, επισήμανε ότι οι επιθέσεις έχουν γίνει πιο επικίνδυνες λόγω της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών με μεγαλύτερα εκρηκτικά φορτία και αυξημένη ακρίβεια. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, ο χειμώνας ενδέχεται να αποτελέσει την περίοδο υψηλότερου κινδύνου, καθώς το δυσμενέστερο σενάριο προβλέπει μια γενικευμένη κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου της Ουκρανίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα και τους εννέα πυρηνικούς αντιδραστήρες που βρίσκονται σε λειτουργία, δημιουργώντας μια εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση.
Η κατάσταση στη Ζαπορίζια και το ενεργειακό μείγμα
Η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, με τους τρεις να παραμένουν σε λειτουργία και να καλύπτουν περίπου το 80% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στη χώρα αυτόν τον χειμώνα. Ο σταθμός της Ζαπορίζια, ο μεγαλύτερος στην Ευρώπη, παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο κοντά στη γραμμή του μετώπου. Παρότι δεν παράγει ενέργεια, απαιτεί εξωτερική ηλεκτροδότηση για την ψύξη του πυρηνικού υλικού.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ο σταθμός της Ζαπορίζια έχει χάσει την εξωτερική τροφοδοσία ρεύματος 27 φορές από την έναρξη του πολέμου, αναγκάζοντας την εγκατάσταση να βασίζεται σε εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ. Από τα τέλη Μαρτίου, ο σταθμός λειτουργεί με μία μόνο εξωτερική γραμμή ηλεκτροδότησης. Παράλληλα, ο IAEA ανέφερε ότι η στρατιωτική δραστηριότητα την προηγούμενη εβδομάδα προκάλεσε αστάθεια στο ουκρανικό ηλεκτρικό σύστημα, οδηγώντας σε μειώσεις ισχύος σε μονάδες των λειτουργούντων πυρηνικών σταθμών.
Διεθνής συνασπισμός για την πυρηνική ασφάλεια
Την κοινή προειδοποίηση υπογράφουν οι οργανισμοί HERCA, WENRA και NORA, οι οποίοι εκπροσωπούν 38 χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των ΗΠΑ, του Ηνωμένου Βασιλείου, του Καναδά και της Ιαπωνίας. Οι φορείς υπογραμμίζουν την ανάγκη άμεσης κινητοποίησης για την αποτροπή ενός πυρηνικού ατυχήματος, προειδοποιώντας ότι, σε αντίθετη περίπτωση, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να προετοιμαστούν για τον συντονισμό της αντιμετώπισης μιας πυρηνικής έκτακτης ανάγκης.