Συνολικά 32 υποθέσεις παρενοχλητικής κυβερνοπαρακολούθησης (cyberstalking) καταγράφηκαν στην Ελλάδα κατά το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου του τρέχοντος έτους. Τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας αναδεικνύουν μια ανησυχητική τάση, καθώς το φαινόμενο αφορά όλο και συχνότερα ανηλίκους, οι οποίοι εντοπίζονται τόσο στον ρόλο των θυμάτων όσο και των δραστών.

Το cyberstalking, το οποίο απέκτησε ειδική ποινική πρόβλεψη στην ελληνική νομοθεσία το 2025, περιλαμβάνει ενέργειες όπως η επίμονη αποστολή ανεπιθύμητων μηνυμάτων, η δημιουργία ψεύτικων προφίλ στο διαδίκτυο, η παρακολούθηση των μετακινήσεων και των δραστηριοτήτων ενός προσώπου, καθώς και απειλές ή παρεμβάσεις στην ιδιωτική ζωή. Κατά τη διάρκεια του 2025, είχαν καταγραφεί συνολικά 39 υποθέσεις.

Τα χαρακτηριστικά των υποθέσεων

Από τις 32 υποθέσεις του τρέχοντος έτους, οι 14 χειρίστηκαν από τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος του Αρχηγείου της ΕΛ.ΑΣ., ενώ οι υπόλοιπες 25 συμπεριλήφθηκαν στα στοιχεία των αστυνομικών διευθύνσεων της χώρας. Η ανάλυση των 25 αυτών υποθέσεων καταδεικνύει σαφείς διαστάσεις φύλου και ηλικίας: από τα θύματα, τα 22 ήταν γυναίκες και τα τρία άνδρες, ενώ στους δράστες περιλαμβάνονταν 22 άνδρες και τρεις γυναίκες. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι δέκα από τα θύματα ήταν ανήλικα, όπως και δέκα από τους δράστες.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος, για να στοιχειοθετηθεί το φαινόμενο δεν αρκεί ένα μεμονωμένο μήνυμα. Οι αρχές εξετάζουν την επανάληψη των ενεργειών, τη διάρκειά τους, την ένταση και τη σύνδεση μεταξύ διαφορετικών περιστατικών. Συχνά, οι δράστες χρησιμοποιούν πολλαπλά ή πλαστά προφίλ για να παρακάμψουν αποκλεισμούς, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις αναζητούν πληροφορίες προσεγγίζοντας φίλους ή συγγενείς του θύματος. Η παρακολούθηση μπορεί να επεκταθεί από την ψηφιακή σφαίρα στην πραγματική ζωή, με ανεπιθύμητες εμφανίσεις και παρεμβάσεις που προκαλούν στο θύμα την αίσθηση ότι τελεί υπό διαρκή επιτήρηση.

Η ψυχολογική διάσταση και τα προειδοποιητικά σημάδια

Η ψυχολόγος Αννίτα Λουδάρου επισημαίνει ότι τα θύματα συχνά καθυστερούν να αναζητήσουν βοήθεια, καθώς αρχικά η παρενόχληση μπορεί να εκληφθεί ως εκδήλωση ενδιαφέροντος. «Οι περισσότεροι θα απευθυνθούν για βοήθεια όταν η συμπεριφορά έχει παγιωθεί και αποκτήσει ένταση και πολλές επαναλήψεις. Τότε όμως, το θύμα έχει ήδη εξουθενωθεί», αναφέρει χαρακτηριστικά. Συναισθήματα όπως η ντροπή, η ενοχή και η αίσθηση αποτυχίας αποτελούν πρόσθετα εμπόδια στην αποκάλυψη του προβλήματος.

Η κ. Λουδάρου υπογραμμίζει ότι η παρενόχληση εμφανίζεται συχνά μετά τη λήξη μιας σχέσης, ως μέσο ελέγχου του πρώην συντρόφου. Στα προειδοποιητικά σημάδια περιλαμβάνονται οι συστηματικές και επίμονες επισκέψεις με διάφορες προφάσεις, όπως η διαχείριση κοινών αντικειμένων ή κατοικιδίων, καθώς και ο έλεγχος των κοινωνικών και επαγγελματικών συναναστροφών. Η κατάσταση αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των θυμάτων, προκαλώντας αϋπνία, άγχος, ευερεθιστότητα και μια διαρκή ανάγκη για υπερεπαγρύπνηση.

Οδηγίες προς τα θύματα

Η Διεύθυνση Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος τονίζει τη σημασία της συλλογής και διατήρησης αποδεικτικών στοιχείων από την πλευρά των θυμάτων. Συγκεκριμένα, συνιστάται η διαφύλαξη μηνυμάτων, στιγμιοτύπων οθόνης (screenshots), συνδέσμων από διαδικτυακά προφίλ, καθώς και η καταγραφή των ημερομηνιών κατά τις οποίες σημειώθηκαν τα περιστατικά. Η έγκαιρη προσφυγή στις αρμόδιες αρχές θεωρείται καθοριστική για τη διαχείριση και την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών.