Την έντονη ανησυχία της για την κατάσταση και την τοποθεσία μιας υπόγειας μονάδας εμπλουτισμού ουρανίου στο Ισφαχάν εξέφρασε η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στην τελευταία τριμηνιαία έκθεσή της προς τα κράτη μέλη. Ο πυρηνικός οργανισμός του ΟΗΕ επισημαίνει ότι, παρά τις σχετικές αναφορές από την πλευρά του Ιράν, δεν έχει καταστεί δυνατή η επιθεώρηση του Εργοστασίου Εμπλουτισμού Καυσίμων του Ισφαχάν (IFEP).
Αβεβαιότητα για την κατάσταση των πυρηνικών εγκαταστάσεων
Στην εμπιστευτική έκθεσή της, η IAEA υπογραμμίζει ότι δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία του IFEP, την κατάστασή του για σκοπούς διασφαλίσεων, ούτε αν η εγκατάσταση περιέχει πυρηνικό υλικό. Ο οργανισμός εκφράζει επίσης την ανησυχία του για το γεγονός ότι οι ιρανικές αρχές δεν έχουν επιτρέψει στους επιθεωρητές να εξετάσουν το εργοστάσιο ή να λάβουν γνώση των σχεδίων κατασκευής του.
Το ζήτημα περιπλέκεται από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις που έλαβαν χώρα τον Ιούνιο του 2025. Κατά τη διάρκεια μιας εκστρατείας βομβαρδισμών διάρκειας 12 ημερών από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές σε κρίσιμες υποδομές του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Οι επιθέσεις, που ξεκίνησαν στις 13 Ιουνίου 2025 —την ίδια ημέρα που είχε προγραμματιστεί η επιθεώρηση του IFEP από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας— κατέστησαν την πρόσβαση των επιθεωρητών αδύνατη.
Αιτήματα για διαφάνεια και λογοδοσία
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της IAEA, Rafael Grossi, είχε δηλώσει από τον Μάρτιο ότι η υπηρεσία εκτιμά πως σημαντική ποσότητα ουρανίου, με τον υψηλότερο βαθμό εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν, βρίσκεται στο συγκρότημα σηράγγων στην περιοχή του Ισφαχάν. Οι διπλωμάτες θεωρούν ότι σε αυτό το δίκτυο σηράγγων στεγάζεται το IFEP, το οποίο δηλώθηκε επισήμως στον οργανισμό στις 12 Ιουνίου 2025.
Η έκθεση της IAEA θέτει επιτακτικά το ζήτημα της διάδοσης πυρηνικών όπλων, τονίζοντας ότι η έλλειψη πληροφοριών και η αδυναμία πρόσβασης στις εγκαταστάσεις αποτελούν πρόβλημα που πρέπει να διευθετηθεί επειγόντως. Ο οργανισμός απαιτεί από το Ιράν:
- Να ενημερώσει πλήρως για την κατάσταση των εργοστασίων εμπλουτισμού.
- Να παρέχει στοιχεία για το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο περιλαμβάνει υλικό που προσεγγίζει την ποιότητα των όπλων.
- Να επιτρέψει την επιστροφή των επιθεωρητών στις βομβαρδισμένες τοποθεσίες.
Μέχρι στιγμής, το Ιράν δεν έχει επιτρέψει στους επιθεωρητές της IAEA να επιστρέψουν σε καμία από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που επλήγησαν κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του περασμένου έτους.