Σε κίνδυνο να «παγώσουν» δημόσια έργα και να βρεθούν οι εργοληπτικές επιχειρήσεις σε οικονομικό αδιέξοδο βρίσκεται ο κατασκευαστικός κλάδος, λόγω της συνεχιζόμενης ανόδου του κόστους και των καθυστερήσεων στις πληρωμές. Οι τρεις εργοληπτικές οργανώσεις, ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ και ΣΑΤΕ, απέστειλαν κοινή επιστολή στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας την προσωπική του παρέμβαση για την επίλυση προβλημάτων που, όπως αναφέρουν, έχουν τεθεί επανειλημμένα στα αρμόδια υπουργεία χωρίς αποτέλεσμα.
Ασφυκτικό περιβάλλον για τις εργοληπτικές επιχειρήσεις
Η αύξηση του κατασκευαστικού κόστους, η οποία εντείνεται από τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις και τις αναταράξεις στις αγορές, έχει ανατρέψει τους οικονομικούς υπολογισμούς για έργα που δημοπρατήθηκαν και συμβασιοποιήθηκαν σε προηγούμενες περιόδους. Οι ανάδοχοι καλούνται να υλοποιήσουν έργα με οικονομικούς όρους που δεν ανταποκρίνονται στις τρέχουσες συνθήκες, ενώ η παράλληλη αύξηση του εργατικού και χρηματοοικονομικού κόστους περιορίζει τα περιθώρια των επιχειρήσεων, οι οποίες αναγκάζονται να απορροφούν σημαντικό μέρος των επιβαρύνσεων.
Κεντρικό σημείο της κριτικής των οργανώσεων αποτελεί ο μηχανισμός αναθεώρησης τιμών, τον οποίο χαρακτηρίζουν «δυσκίνητο». Η καθυστέρηση στην έκδοση των συντελεστών αναθεώρησης και η αδυναμία τους να αποτυπώσουν το πραγματικό ύψος των αυξήσεων δημιουργεί ένα χρηματοδοτικό κενό που καλούνται να καλύψουν οι ίδιοι οι ανάδοχοι. Επιπλέον, καταγράφεται έλλειψη ενιαίας αντιμετώπισης, καθώς ορισμένες υπηρεσίες προχωρούν στην πληρωμή των ποσών αναθεώρησης, ενώ άλλες αρνούνται την καταβολή τους ή και την υποβολή των σχετικών λογαριασμών, επικαλούμενες έλλειψη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης. Οι εργολήπτες τονίζουν ότι η αναθεώρηση αποτελεί μέρος του συμβατικού ανταλλάγματος και όχι χαριστική παροχή.
Τα αιτήματα του κλάδου για την αντιμετώπιση της κρίσης
Οι εργοληπτικές οργανώσεις προτείνουν τέσσερις παρεμβάσεις για την αποφυγή περαιτέρω επιβράδυνσης των έργων ή ακόμη και παύσης εργασιών:
- Άμεση καταβολή οφειλών: Ζητείται η καταβολή όλων των οφειλόμενων ποσών αναθεώρησης, με τη θέσπιση δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος εκκαθάρισης και εξασφάλιση των απαραίτητων πιστώσεων.
- Αναμόρφωση του συστήματος αναθεώρησης: Αίτημα για έγκαιρη έκδοση και συστηματική επικαιροποίηση των συντελεστών, ώστε να ανταποκρίνονται στις πραγματικές μεταβολές του κόστους με αντικειμενικά κριτήρια και ενιαία εφαρμογή από όλες τις αναθέτουσες αρχές.
- Ειδική ρύθμιση για έκτακτες ανατιμήσεις: Θέσπιση σαφούς και νομικά ασφαλούς πλαισίου για τις ανατιμήσεις που δεν καλύπτονται από το υφιστάμενο σύστημα, με αντικειμενικά κριτήρια τεκμηρίωσης και χρηματοδότησης.
- Πρόγραμμα αποπληρωμής πιστοποιημένων εργασιών: Καταγραφή των εκκρεμών οφειλών ανά φορέα και κατάρτιση προγράμματος αποπληρωμής, με προτεραιότητα στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις και διασφάλιση ότι η χρηματοδότηση θα καλύπτει το σύνολο της αναθεώρησης που αντιστοιχεί στις εκτελεσθείσες εργασίες.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι η συσσώρευση αυτών των προβλημάτων επηρεάζει τη ρευστότητα των επιχειρήσεων και θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ομαλή υλοποίηση κρίσιμων υποδομών, με πιθανές δυσμενείς συνέπειες και για την απασχόληση στον κλάδο.