Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο νέας αναβολής στην επιβολή δασμών 10% στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που διακινούνται μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένου Βασιλείου. Η κίνηση αυτή έρχεται ως απόκριση στις προειδοποιήσεις της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας για τις σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις που θα επιφέρουν οι αυστηρότεροι εμπορικοί κανόνες του Brexit, οι οποίοι έχουν προγραμματιστεί να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το πλαίσιο των κανόνων προέλευσης
Σύμφωνα με την εμπορική συμφωνία που ακολούθησε το Brexit, η διακίνηση ηλεκτρικών οχημάτων μεταξύ των δύο πλευρών χωρίς δασμούς εξαρτάται από την τήρηση συγκεκριμένων προϋποθέσεων προέλευσης. Από το 2027, απαιτείται το 55% της αξίας των οχημάτων να προέρχεται από την ΕΕ ή το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ για τις κυψέλες μπαταριών το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 65% και για τις συστοιχίες τους στο 70%. Τα οχήματα που δεν θα συμμορφώνονται με αυτές τις προδιαγραφές θα επιβαρύνονται με εισαγωγικό δασμό 10%.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA) εκτιμά ότι περίπου το 82% των 520.000 ηλεκτρικών επιβατικών και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων που αναμένεται να εξαχθούν από την ΕΕ προς το Ηνωμένο Βασίλειο το 2027, δεν θα πληρούν τις εν λόγω προϋποθέσεις. Η αξία αυτών των εξαγωγών υπολογίζεται στα 17,9 δισ. ευρώ, με το πρόσθετο κόστος από τους δασμούς να εκτιμάται στα 1,47 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Επιλογές και διαβουλεύσεις
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με εκπροσώπους του κλάδου, εξετάζοντας δύο βασικά σενάρια για την αποφυγή των δασμών. Το πρώτο αφορά την αναβολή της εφαρμογής των αυστηρότερων κανόνων κατά ένα έτος, ενώ το δεύτερο προβλέπει μια διετή μεταβατική ρύθμιση που θα επιτρέπει στους κατασκευαστές να συμψηφίζουν εξαγωγές μη συμμορφούμενων οχημάτων με εγχώριες πωλήσεις μοντέλων που πληρούν τις προδιαγραφές.
Από την πλευρά της, η ACEA ζητά μεγαλύτερη ευελιξία, προτείνοντας την παράταση των μεταβατικών απαιτήσεων για τη συναρμολόγηση μπαταριών έως το 2030 και τη σταδιακή εφαρμογή των προδιαγραφών για τα υλικά καθόδου έως το 2032. Η βραδύτερη από την αναμενόμενη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής παραγωγής μπαταριών αναγκάζει τους κατασκευαστές να διατηρούν εξάρτηση από ασιατικούς προμηθευτές, γεγονός που καθιστά δύσκολη την επίτευξη των στόχων τοπικής προέλευσης.
Το ζήτημα περιπλέκεται από τις αντιδράσεις της ευρωπαϊκής χημικής βιομηχανίας, η οποία έχει επενδύσει στην παραγωγή υλικών για μπαταρίες και τάσσεται υπέρ της εφαρμογής των υφιστάμενων απαιτήσεων. Παράλληλα, η επιβολή δασμών εκτιμάται ότι θα πλήξει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών έναντι των Κινέζων κατασκευαστών που ενισχύουν την παρουσία τους στη βρετανική αγορά.
Οικονομική αλληλεξάρτηση
Σύμφωνα με μελέτη της LSE Consulting για την ACEA και τη βρετανική Ένωση Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων (SMMT), το εμπόριο αυτοκινήτων μεταξύ ΕΕ και Ηνωμένου Βασιλείου ανέρχεται σε 80 δισ. ευρώ ετησίως. Η βρετανική αγορά απορροφά το 30% των ευρωπαϊκών εξαγωγών, ενώ το 60,4% των βρετανικών εξαγωγών οχημάτων κατευθύνεται στην ΕΕ. Ο διευθύνων σύμβουλος της SMMT, Mike Hawes, τόνισε την ανάγκη για μια ρεαλιστική λύση που θα διασφαλίζει τις εμπορικές ροές και τις επενδύσεις στον κλάδο.
Οι συζητήσεις για το θέμα αναμένεται να ενταθούν μετά τη σύνοδο ΕΕ – Ηνωμένου Βασιλείου που έχει προγραμματιστεί για τις 20 Νοεμβρίου.