Σε δομικά προβλήματα της αγοράς εξισορρόπησης αποδίδει το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Παρά την αυξημένη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), το ΙΝΚΑ επισημαίνει ότι οι καταναλωτές δεν καρπώνονται τα οφέλη από τη χαμηλού κόστους παραγωγή, λόγω στρεβλώσεων που αναλύονται σε πρόσφατη μελέτη του Δικτύου Ενεργειακής Πολιτικής.

Τα αίτια της επιβάρυνσης

Η μελέτη, με τίτλο «Ανάλυση της ελληνικής αγοράς εξισορρόπησης με 15λεπτη εκκαθάριση της DAM για τον μήνα Σεπτέμβριο του 2026», η οποία έχει δημοσιευθεί στο διεθνές αποθετήριο SSRN, εξετάζει τον μηχανισμό που οδηγεί στην επιβάρυνση των τελικών τιμών. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το πρόβλημα εντοπίζεται στις μεσημεριανές ώρες, όταν η έντονη ηλιοφάνεια και η παραγωγή από ΑΠΕ ρίχνουν τις τιμές στην αγορά επόμενης ημέρας (DAM), οδηγώντας τες συχνά σε πολύ χαμηλά ή ακόμη και αρνητικά επίπεδα.

Κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών, ο διαχειριστής του συστήματος υποχρεούται να διατηρεί σε λειτουργία ή να επαναφέρει στο σύστημα θερμικές μονάδες παραγωγής, κυρίως μονάδες φυσικού αερίου, προκειμένου να διασφαλιστεί η ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος. Η διαδικασία αυτή δημιουργεί πρόσθετο κόστος στην αγορά εξισορρόπησης, το οποίο μετακυλίεται τελικά στους καταναλωτές μέσω του Λογαριασμού Προσαυξήσεων ΛΠ3.

Απώλειες για τους παραγωγούς και κόστος για τους καταναλωτές

Η ανάλυση αναδεικνύει μια διπλή αρνητική επίδραση στην αγορά. Από τη μία πλευρά, οι παραγωγοί ΑΠΕ υφίστανται απώλειες λόγω των περικοπών στην παραγωγή τους, καθώς δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που δεν μπορεί να εγχυθεί στο σύστημα. Από την άλλη πλευρά, οι τελικοί καταναλωτές καλούνται να καλύψουν τις αυξημένες χρεώσεις που προκύπτουν από τον Λογαριασμό Προσαυξήσεων.

Σύμφωνα με το ΙΝΚΑ, το συμπέρασμα της μελέτης καταδεικνύει ότι η «παγίδα» της ακριβής ενέργειας παρά τη φθηνή παραγωγή από ΑΠΕ, συνδέεται άμεσα με τον σχεδιασμό της χονδρεμπορικής αγοράς. Συγκεκριμένα, αναφέρεται πως υπάρχει ασυμβατότητα μεταξύ της λειτουργίας της αγοράς επόμενης ημέρας και των τεχνικών περιορισμών που επιβάλλει η αγορά εξισορρόπησης, γεγονός που εμποδίζει τη μεταφορά του οικονομικού οφέλους των ΑΠΕ προς τους καταναλωτές.