Η παράδοση των πρώτων 10 χιλιομέτρων του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), στο τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, αποτελεί το πρώτο βήμα για την υλοποίηση του μεγαλύτερου οδικού έργου στο νησί, ωστόσο η πλήρης ολοκλήρωσή του παραμένει μια σύνθετη διαδικασία με ανοιχτές εκκρεμότητες. Το έργο, που κατασκευάστηκε ως δημόσιο, βελτιώνει τις συνθήκες μετακίνησης στην ανατολική Κρήτη, ενώ για τα εναπομείναντα 4,5 χιλιόμετρα του συγκεκριμένου τμήματος, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών τοποθετεί την παράδοσή τους εντός του 2027.
Συμφωνία για συμπληρωματικά έργα στον ΒΟΑΚ
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις αφορά τη μεγάλη σύμβαση παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο, συνολικού επενδυτικού ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, η οποία περιλαμβάνει προαίρεση επέκτασης έως την Κίσσαμο και διάρκεια παραχώρησης 35 ετών. Στο πλαίσιο αυτό, έχει επιτευχθεί καταρχήν συμφωνία μεταξύ του παραχωρησιούχου και των δήμων Ηρακλείου και Μαλεβιζίου για την αποδοχή, επί της αρχής, προτάσεων που αφορούν παρεμβάσεις κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου.
Οι διεκδικήσεις των δύο δήμων περιλαμβάνουν ένα ευρύ πρόγραμμα συμπληρωματικών έργων, με στόχο τον μετριασμό των επιπτώσεων από τη διέλευση του αυτοκινητοδρόμου σε κατοικημένες περιοχές. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται η υπογειοποίηση τμημάτων, η κατασκευή στεγάστρων, ο ανασχεδιασμός ανισόπεδων κόμβων και κάτω διαβάσεων, καθώς και η αναβάθμιση του παράπλευρου οδικού δικτύου σε μήκος περίπου 25 χιλιομέτρων. Επιπλέον, προβλέπονται αντιπλημμυρικές και ηχοπροστατευτικές παρεμβάσεις. Ειδικά για το Μαλεβίζι, οι προτάσεις εστιάζουν στο Γάζι, στον κόμβο του ΠΑΓΝΗ και στην περιοχή από τα Λινοπεράματα έως το Φόδελε, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης προς την Αγία Πελαγία και την Αχλάδα.
Κατά τη συνάντηση της 20ής Οκτωβρίου μεταξύ των δημάρχων και της ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, δρομολογήθηκε η ανάθεση στον παραχωρησιούχο της εκπόνησης της συνολικής μελέτης για τα παραπάνω έργα, μια διαδικασία που εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 12 μήνες. Ωστόσο, η καταρχήν αποδοχή των προτάσεων δεν αποτελεί οριστική έγκριση, καθώς θα ακολουθήσουν οι απαραίτητες περιβαλλοντικές εγκρίσεις. Παράλληλα, εκκρεμούν οι προσφυγές των δύο δήμων στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η συζήτηση των οποίων έχει οριστεί για τις 9 Δεκεμβρίου 2026.
Τεχνικές προκλήσεις και εξέλιξη εργασιών
Η υλοποίηση της παραχώρησης, στην οποία συμμετέχουν η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Aktor και η Metlen, αντιμετωπίζει αντικειμενικές δυσκολίες, με τις απαλλοτριώσεις να αποτελούν κρίσιμο ζήτημα για την ανάπτυξη των εργοταξίων. Παράλληλα, στο τμήμα του ΒΟΑΚ που κατασκευάζεται ως δημόσιο έργο, έχουν ανακύψει γεωτεχνικά ζητήματα στην περιοχή του Σεληναρίου, για τα οποία πραγματοποιούνται πρόσθετες επιστημονικές αναλύσεις και μετρήσεις προκειμένου να καθοριστούν οι τεχνικές λύσεις.
Στο ενδιάμεσο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, το οποίο υλοποιείται μέσω Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), η προσοχή επικεντρώνεται στην ανάπτυξη νέων εργοταξιακών μετώπων. Το συγκεκριμένο τμήμα αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της παραχώρησης Χανιά – Ηράκλειο και του δημόσιου τμήματος προς τον Άγιο Νικόλαο. Η διαχείριση τριών διαφορετικών συμβάσεων με διαφορετικά χρηματοδοτικά και κατασκευαστικά μοντέλα απαιτεί συντονισμό για την ολοκλήρωση του αυτοκινητοδρόμου.
Τέλος, το έργο του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλι συνεχίζει την πορεία του με ορίζοντα λειτουργίας το 2028, ενώ η μελλοντική αξιοποίηση του αεροδρομίου «Νίκος Καζαντζάκης» παραμένει συνδεδεμένη με την επίλυση εκκρεμοτήτων χωροταξικού και ιδιοκτησιακού χαρακτήρα.