Η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε πρόταση για τη διάθεση σχεδόν 100 εκατομμυρίων επιπλέον δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ προς όφελος της βιομηχανίας. Η απόφαση, που εγκρίθηκε με 64 ψήφους υπέρ, 11 κατά και δύο αποχές, στοχεύει στην τροποποίηση του κόστους συμμόρφωσης για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις κατά την περίοδο 2026 – 2030, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές αναφοράς (benchmarks) του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS).
Ενίσχυση της βιομηχανίας και κατανομή δικαιωμάτων
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συγκεκριμένη ρύθμιση αναμένεται να προσφέρει στις ευρωπαϊκές βαριές βιομηχανίες όφελος ύψους περίπου 8 δισ. ευρώ για την πενταετία 2026 – 2030. Στην Ελλάδα, η εξέλιξη αφορά περίπου 50 επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση για το κόστος των εκπομπών CO₂. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι κλάδοι που επηρεάζονται περιλαμβάνουν τη χημική βιομηχανία, την επεξεργασία μετάλλων, καθώς και την παραγωγή κεραμικών, γυαλιού και τσιμέντου.
Η πρόταση βασίζεται στην αξιοποίηση 88 εκατομμυρίων δικαιωμάτων που παραμένουν διαθέσιμα για δωρεάν κατανομή, καθώς και στην προσθήκη 11 εκατομμυρίων δικαιωμάτων, τα οποία είχαν παρακρατηθεί από εγκαταστάσεις που δεν είχαν συμμορφωθεί με τους όρους του ETS. Το σύνολο των 99 εκατομμυρίων δικαιωμάτων υπολείπεται της πρότασης που είχε καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο, η οποία προέβλεπε τη δωρεάν διάθεση 121 εκατομμυρίων δικαιωμάτων.
Ενίσχυση Ταμείων και επόμενα βήματα
Η θέση της Επιτροπής Περιβάλλοντος προβλέπει επίσης τη διάθεση των αδιάθετων δικαιωμάτων με τον εξής τρόπο: το ένα τρίτο θα κατευθυνθεί στο Ταμείο Εκσυγχρονισμού, το οποίο χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων τα δίκτυα τηλεθέρμανσης, και το ένα τρίτο στο Ταμείο Καινοτομίας, που στηρίζει την ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών. Το υπόλοιπο ποσοστό θα χρησιμοποιηθεί για την προσαρμογή των τιμών αναφοράς.
Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές ζητούν τη θέσπιση ειδικών τιμών αναφοράς για συγκεκριμένους βιομηχανικούς κλάδους, με προτεραιότητα σε τομείς της κεραμικής βιομηχανίας. Στόχος είναι να καλυφθούν περιπτώσεις όπου η γενική τιμή αναφοράς για τα καύσιμα δεν αποτυπώνει επαρκώς τις επιδόσεις των εγκαταστάσεων.
Ο τελικός αριθμός των πρόσθετων δικαιωμάτων παραμένει υπό διαπραγμάτευση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των κρατών – μελών. Η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αναμένεται να ψηφίσει επί της θέσης αυτής στις 22 Οκτωβρίου, πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων με το Συμβούλιο.