Η τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτοματοποιημένα συστήματα έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή λειτουργία του 42% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ωστόσο η εμπιστοσύνη της διοίκησης προς τις τεχνολογίες αυτές παραμένει περιορισμένη, ιδιαίτερα σε ζητήματα που αφορούν τη διαχείριση προσωπικού. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, το οποίο διεξήχθη για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το διάστημα 20 Μαρτίου έως 13 Απριλίου 2026 σε 12.826 ιδιωτικές επιχειρήσεις, μόλις το 3% των διοικήσεων εμπιστεύεται πλήρως τα συστήματα αυτά για τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τους εργαζομένους.

Η χρήση των αλγορίθμων στην ευρωπαϊκή αγορά

Η έρευνα, που καλύπτει επιχειρήσεις με 1 έως 749 εργαζομένους στα 27 κράτη-μέλη, καταγράφει διαφορετικά επίπεδα υιοθέτησης των τεχνολογιών. Η εκτεταμένη χρήση αφορά το 12% των επιχειρήσεων, ενώ ένα επιπλέον 30% τις χρησιμοποιεί σε περιορισμένη κλίμακα ή σε δοκιμαστικό στάδιο. Παράλληλα, το 21% των επιχειρήσεων προγραμματίζει την υιοθέτησή τους στο μέλλον, ενώ το 35% δηλώνει ότι δεν τις χρησιμοποιεί ούτε σκοπεύει να το πράξει.

Το μέγεθος της επιχείρησης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την ενσωμάτωση των συστημάτων, με τη χρήση να κυμαίνεται από 41% στις μικρότερες επιχειρήσεις (κάτω των 10 εργαζομένων) έως 64% σε εκείνες που απασχολούν 250 έως 749 άτομα. Οι κύριοι τομείς εφαρμογής είναι η εξυπηρέτηση πελατών (47%), η παρακολούθηση της απόδοσης και της παραγωγικότητας (36%) και ο προγραμματισμός εργασιών και προσωπικού (30%). Αντιθέτως, η χρήση τους σε κρίσιμες διαδικασίες όπως οι προσλήψεις και η αξιολόγηση υποψηφίων περιορίζεται στο 11%, ενώ για αποφάσεις σχετικά με προαγωγές ή απολύσεις το ποσοστό πέφτει στο 9%.

Ο ρόλος του ανθρώπινου παράγοντα

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, η τελική ευθύνη παραμένει κατά κύριο λόγο ανθρώπινη. Στο 52% των επιχειρήσεων, τα συστήματα περιορίζονται στη διατύπωση προτάσεων, με την απόφαση να λαμβάνεται από εργαζόμενους, ενώ στο 38% των περιπτώσεων οι αποφάσεις λαμβάνονται εξ ολοκλήρου από ανθρώπους χωρίς τη συμμετοχή τεχνητής νοημοσύνης. Μόλις το 2% των επιχειρήσεων αναφέρει πλήρως αυτοματοποιημένες διαδικασίες λήψης αποφάσεων, ενώ ένα 7% επιτρέπει την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων με δυνατότητα επανεξέτασης κατόπιν παραπόνου.

Εμπόδια και προκλήσεις για τις επιχειρήσεις

Οι επιχειρήσεις που στρέφονται προς την τεχνητή νοημοσύνη επιδιώκουν κυρίως τη βελτίωση των προϊόντων και υπηρεσιών (75%), τη μείωση του κόστους (73%) και την αναβάθμιση της ποιότητας και οργάνωσης της εργασίας (71%). Ωστόσο, περίπου οι μισές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες, με το 50% να αναφέρει το υψηλό επενδυτικό κόστος, το 49% την κανονιστική αβεβαιότητα και το 48% την έλλειψη εσωτερικής τεχνογνωσίας.

Σχετικά με την εμπιστοσύνη στις αποφάσεις προσωπικού, τα ποσοστά παραμένουν μοιρασμένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με το 44% να δηλώνει εμπιστοσύνη και το 49% να εκφράζει επιφυλάξεις. Για την ενίσχυση της αποδοχής από το προσωπικό, οι διοικήσεις θεωρούν απαραίτητη τη δυνατότητα ανθρώπινης επανεξέτασης των αποφάσεων (34%), την απόδειξη της αξιοπιστίας των συστημάτων (33%) και την κατάλληλη εκπαίδευση των εργαζομένων (30%).

Η εικόνα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, οι επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλότερες προσδοκίες σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά τα εντονότερα εμπόδια. Το 63% των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρεί το επενδυτικό κόστος και την κανονιστική αβεβαιότητα ως σημαντικές δυσκολίες, ποσοστά που υπερβαίνουν τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Επιπλέον, το 51% των ελληνικών επιχειρήσεων εμπιστεύεται την τεχνητή νοημοσύνη για την υποστήριξη αποφάσεων προσωπικού, ενώ το 85% όσων χρησιμοποιούν ή σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τέτοια εργαλεία αναμένει θετική επίδραση στην ποιότητα εργασίας. Παράλληλα, το 71% των ελληνικών επιχειρήσεων καταγράφει θετική αντίδραση από την πλευρά των εργαζομένων, κατατάσσοντας τη χώρα μεταξύ των υψηλότερων ποσοστών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.