Οι ποσότητες ρωσικού ντίζελ που ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο της συμφωνίας μεταξύ του Donald Trump και του Vladimir Putin δεν επαρκούν για να προκαλέσουν ουσιαστική αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων. Σύμφωνα με ανάλυση, οι συνολικές ποσότητες που προβλέπεται να διατεθούν καλύπτουν λιγότερες από τέσσερις ημέρες της συνολικής ζήτησης του τομέα μεταφορών των ΗΠΑ.

Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας και η επάρκεια των αποθεμάτων

Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε την Παρασκευή, προβλέπει την άμεση διάθεση 300.000 τόνων ντίζελ, επιπλέον 500.000 τόνων τον Νοέμβριο και 1 εκατ. τόνων σε επόμενο στάδιο. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε χαλάρωση των κυρώσεων στις ρωσικές εξαγωγές, ενώ ανακοινώθηκε εκεχειρία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας σχετικά με τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.

Με βάση τα στοιχεία της αμερικανικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (EIA), ο τομέας μεταφορών των ΗΠΑ καταναλώνει περίπου 2,94 εκατ. βαρέλια ντίζελ ημερησίως. Οι πρώτοι 300.000 τόνοι, που αντιστοιχούν σε περίπου 2,25 εκατ. βαρέλια, δεν καλύπτουν ούτε μία ημέρα κατανάλωσης. Μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ σημείωσαν πτώση 0,5% τη Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου.

Προκλήσεις στην παραγωγή και τις εξαγωγές

Η ικανότητα της Ρωσίας να τηρήσει τις δεσμεύσεις της παραμένει υπό αμφισβήτηση, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εντός του 2024 έχουν προκαλέσει ζημιές σε εγκαταστάσεις διύλισης, περιορίζοντας την παραγωγική δυνατότητα της χώρας. Πριν από τις επιθέσεις, η Ρωσία είχε τη δυνατότητα εξαγωγής περίπου 100.000 τόνων ντίζελ ημερησίως.

Η ρωσική κυβέρνηση είχε επιβάλει απαγόρευση εξαγωγών από τον Ιούλιο για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης, η οποία παρατάθηκε έως τις 31 Οκτωβρίου, προτού ανακοινωθεί η μερική άρση της το Σάββατο, 10 Οκτωβρίου. Πηγές του κλάδου επισημαίνουν ότι η κάλυψη της αρχικής ποσότητας των 300.000 τόνων εξαρτάται από τη διακοπή των επιθέσεων στα διυλιστήρια και την επαναλειτουργία μεγάλης μονάδας στο ευρωπαϊκό τμήμα της χώρας που είχε πληγεί. Επιπλέον, παραμένει ασαφές ποια δεξαμενόπλοια θα αναλάβουν τη μεταφορά, λόγω των κυρώσεων που παραμένουν σε ισχύ για πολλά πλοία.

Οικονομικές και πολιτικές προεκτάσεις

Η εξαγωγή των 300.000 τόνων ντίζελ εκτιμάται ότι θα αποφέρει περίπου 400 εκατ. δολάρια, ωστόσο ένα μικρό μόνο μέρος θα κατευθυνθεί στον ρωσικό κρατικό προϋπολογισμό, καθώς ο φορολογικός μηχανισμός της Ρωσίας εστιάζει στην παραγωγή πετρελαίου και όχι στις εξαγωγές καυσίμων. Ο Vladimir Putin έχει δηλώσει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις στα διυλιστήρια έχουν προκαλέσει απώλειες που αντιστοιχούν στο 1% του ΑΕΠ της χώρας, δηλαδή περίπου 26,6 δισ. δολάρια.

Η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelenskiy εξέφρασε την ανησυχία ότι η εξέλιξη αυτή θα ενθαρρύνει περαιτέρω τις ρωσικές επιθέσεις. Στις ΗΠΑ, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Don Bacon ζήτησε αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Η κατάσταση στην παγκόσμια αγορά

Η πίεση στις τιμές των καυσίμων εντείνεται από παράγοντες πέρα από τις ρωσικές εξαγωγές. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει την προσφορά από τις χώρες του Κόλπου, ενώ η Κίνα έχει μειώσει τις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων για τον Οκτώβριο σε περίπου 3,7 εκατ. τόνους, ποσότητα χαμηλότερη από τα επίπεδα του Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, οι χώρες της G7, σε συντονισμό με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), έχουν συμφωνήσει στην αποδέσμευση καυσίμων από τα στρατηγικά τους αποθέματα, καλώντας τα κράτη-μέλη να διαθέσουν στην αγορά ποσότητες που δεν έχουν ακόμη διοχετευθεί.