Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1711 για τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η διαδικασία της διαβούλευσης ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου 2026, θέτοντας τις βάσεις για αλλαγές που αφορούν τα συμβόλαια προμήθειας, τη διαχείριση κινδύνου, την αυτοκατανάλωση και την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών.
Ενίσχυση της θέσης του καταναλωτή
Το νομοσχέδιο εισάγει ρυθμίσεις για την προστασία των καταναλωτών και τη διεύρυνση των επιλογών τους στη λιανική αγορά. Μεταξύ των βασικών προβλέψεων είναι η υποχρέωση των προμηθευτών να προσφέρουν συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης, απαγορεύεται η μονομερής αλλαγή των όρων ή της τιμής από την πλευρά του προμηθευτή.
Παράλληλα, ενισχύεται το πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών με την πρόβλεψη προστασίας από τη διακοπή ηλεκτροδότησης κατά τη διάρκεια επίλυσης διαφορών, καθώς και την αύξηση του διαστήματος εκπροσώπησης από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου σε τουλάχιστον έξι μήνες, από τρεις που ίσχυε μέχρι σήμερα. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα στους καταναλωτές να διατηρούν περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
Συμμετοχή στην παραγωγή ενέργειας και ΑΠΕ
Το σχέδιο νόμου διευρύνει τις δυνατότητες συμμετοχής πολιτών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων στην παραγωγή και ανταλλαγή ενέργειας από Ανανεώσιμς Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Θεσπίζεται το πλαίσιο για την κοινή χρήση ενέργειας μέσω ιδιωτικών συμφωνιών ή κοινών νομικών σχημάτων, με δυνατότητα ανάθεσης της οργάνωσης σε τρίτο πρόσωπο, υπό την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα αυτή δεν αποτελεί την κύρια εμπορική τους απασχόληση.
Οι ρυθμίσεις περιλαμβάνουν επίσης παρεμβάσεις για επαγγελματίες αγρότες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οικιακούς αυτοκαταναλωτές, καθώς και διαδικασίες για την ψηφιοποίηση των συνδέσεων στο δίκτυο. Για περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο, προβλέπεται η εφαρμογή ευέλικτων συνδέσεων.
Επενδύσεις στα νησιά και ειδικό πλαίσιο για Data Centers
Σημαντικό μέρος του νομοσχεδίου αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση των νησιών, μέσω του εθνικού μηχανισμού διαχείρισης πόρων από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων. Το επενδυτικό πρόγραμμα, ύψους 2,3 δισ. ευρώ, στοχεύει στον περιορισμό της ηλεκτροπαραγωγής από πετρέλαιο, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την ανάπτυξη καθαρότερων υποδομών.
Για τις ενεργοβόρες νέες επενδύσεις, όπως τα Κέντρα Δεδομένων (Data Centers), θεσπίζεται ειδικό πλαίσιο που περιλαμβάνει τις εξής προϋποθέσεις:
- Κάλυψη τουλάχιστον 60% της ετήσιας κατανάλωσης από ΑΠΕ.
- Ανάληψη του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος από τους επενδυτές.
- Απόδειξη επενδυτικής ωριμότητας για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου.
Εποπτεία αγοράς και διαχείριση κινδύνων
Με στόχο τον περιορισμό της έκθεσης των καταναλωτών στις διακυμάνσεις των τιμών της χονδρικής αγοράς, το νομοσχέδιο εισάγει κανόνες για την αποτελεσματικότερη διαχείριση κινδύνων από τους προμηθευτές. Προβλέπονται μέτρα για την ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς, ενώ περιλαμβάνονται επίσης ρυθμίσεις για τη λειτουργία, τη συντήρηση και τον έλεγχο ιδιωτικών δικτύων ΑΠΕ, με έμφαση στην ασφάλεια των υποδομών και την περιβαλλοντική προστασία.