Η ραγδαία ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων (data centers) στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις τοπικές κοινωνίες, λόγω των μεγάλων απαιτήσεών τους σε ηλεκτρική ενέργεια, νερό και γη, καθώς και των ανησυχιών για τον θόρυβο και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Στην Πενσιλβάνια, όπου έχουν προταθεί τουλάχιστον 100 νέες εγκαταστάσεις, ερευνητές εξετάζουν πλέον τη μεταφορά τους σε εγκαταλειμμένα ανθρακωρυχεία και πρώην μεταλλευτικές εκτάσεις, ως μια λύση που θα μπορούσε να περιορίσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των υποδομών αυτών.
Αξιοποίηση υποβαθμισμένων εκτάσεων και φυσική ψύξη
Η στρατηγική αυτή βασίζεται στην αξιοποίηση ήδη υποβαθμισμένης γης, αποφεύγοντας τη χρήση δασικών ή αγροτικών εκτάσεων. Η Πενσιλβάνια διαθέτει 5.586 εγκαταλελειμμένες τοποθεσίες εξόρυξης, ενώ η πολιτειακή κυβέρνηση εκτιμά ότι το κόστος αποκατάστασης των παλιών ορυχείων και των υδάτινων συστημάτων τους ανέρχεται στα 5 δισ. δολάρια. Έρευνα του Penn State υπέδειξε ότι περίπου 160 από αυτές τις τοποθεσίες διαθέτουν υπόγειες δεξαμενές νερού με επαρκή χωρητικότητα για την ψύξη data centers.
Η ψύξη αποτελεί κρίσιμο τομέα, καθώς μπορεί να καταναλώνει περίπου το 40% της ενέργειας ενός μέσου κέντρου δεδομένων, ενώ η κατανάλωση νερού για μια εγκατάσταση μεσαίου μεγέθους αγγίζει τα 100 εκατ. γαλόνια ετησίως. Η χρήση των υπόγειων υδάτων των ορυχείων, τα οποία βρίσκονται σε χαμηλές θερμοκρασίες, μέσω συστημάτων κλειστού κυκλώματος, θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτηση από τα τοπικά αποθέματα νερού και την ανάγκη για μηχανικά συστήματα ψύξης. Επιπλέον, πολλές από τις περιοχές αυτές διαθέτουν ήδη υποδομές ηλεκτρικού δικτύου και οδικά δίκτυα, γεγονός που μειώνει το κόστος και τον χρόνο κατασκευής.
Εφαρμοσμένα παραδείγματα και μελλοντικές προοπτικές
Η ιδέα έχει ήδη εφαρμοστεί στην πράξη. Από το 2013, η Iron Mountain λειτουργεί data center στο Boyers της δυτικής Πενσιλβάνια, σε πρώην ορυχείο ασβεστόλιθου. Η εγκατάσταση βρίσκεται 67 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και χρησιμοποιεί για την ψύξη της νερό από υπόγεια λίμνη, διατηρώντας θερμοκρασία περίπου 12 βαθμών Κελσίου. Αντίστοιχες αναπτύξεις εξετάζονται για το πρώην ορυχείο Robena στην Greene County και για εγκατάσταση σε παλιό ορυχείο της Consol στην Washington County.
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί το ορυχείο Morea στη βορειοανατολική Πενσιλβάνια, το οποίο διαθέτει πρόσβαση σε περίπου 7 δισ. γαλόνια υπόγειου νερού και υφιστάμενη γραμμή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η επανεκκίνηση της οικονομικής δραστηριότητας σε τέτοιες περιοχές κρίνεται σημαντική, καθώς το ποσοστό φτώχειας στο Mahanoy Township, όπου βρίσκεται το Morea, φτάνει το 20,3%, ενώ μελέτη του 2024 κατέδειξε ότι οι κάτοικοι περιοχών που επηρεάζονται από απορροές ορυχείων έχουν κατά μέσο όρο 30% χαμηλότερα εισοδήματα.
Περιβαλλοντικές προκλήσεις
Παρά τα πλεονεκτήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν τους κινδύνους που ενέχουν οι παλιές μεταλλευτικές εκτάσεις, οι οποίες συχνά παρουσιάζουν όξινες απορροές, βαρέα μέταλλα, υπόγειες πυρκαγιές και καθιζήσεις. Υπάρχει ανησυχία ότι η αύξηση της θερμοκρασίας των υπόγειων υδάτων λόγω της λειτουργίας των data centers θα μπορούσε να προκαλέσει χημικές μεταβολές, οδηγώντας στην κινητοποίηση μετάλλων και στη μόλυνση γειτονικών υδάτινων συστημάτων. Η μακροπρόθεσμη επίδραση της συνεχούς χρήσης των υδάτων αυτών για ψύξη παραμένει υπό διερεύνηση.