Σημαντική ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στον ευρωπαϊκό χάρτη των κρίσιμων πρώτων υλών σηματοδοτεί η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εντάξει πέντε έργα ελληνικού ενδιαφέροντος στον νέο κατάλογο στρατηγικών έργων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επιλογή αφορά συνολικά 46 νέα έργα σε 16 κράτη μέλη, τα οποία στοχεύουν στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και στη μείωση της εξάρτησης από μεμονωμένους προμηθευτές στο διεθνές περιβάλλον.

Τα έργα ελληνικού ενδιαφέροντος

Στον κατάλογο των στρατηγικών έργων εντάσσεται το έργο εξόρυξης χαλκού στις Σκουριές Χαλκιδικής, το οποίο αναπτύσσει η εταιρεία Ελληνικός Χρυσός, θυγατρική της Eldorado Gold. Επιπλέον, περιλαμβάνονται δύο έργα της ElvalHalcor που αφορούν την ανακύκλωση αλουμινίου και χαλκού, καθώς και δύο έργα της Metlen τα οποία σχετίζονται με τον βωξίτη και το γάλλιο.

Η ένταξη των εν λόγω έργων στον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υλοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRMA). Η ευρωπαϊκή νομοθεσία θέτει ως στόχο έως το 2030 η παραγωγική δυναμικότητα της ΕΕ να καλύπτει τουλάχιστον το 10% της ετήσιας κατανάλωσης μέσω εξόρυξης, το 40% μέσω επεξεργασίας και το 25% μέσω ανακύκλωσης.

Οφέλη και διαδικασία επιλογής

Η αναγνώριση των έργων ως στρατηγικών συνεπάγεται τη δυνατότητα ταχύτερης αδειοδότησης και διευκόλυνσης της πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία. Σημειώνεται ότι η ένταξη στον κατάλογο δεν προϋποθέτει την αυτόματη χορήγηση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Τα 46 νέα έργα επιλέχθηκαν έπειτα από αξιολόγηση 102 αιτήσεων, με κριτήρια που περιλαμβάνουν την ασφάλεια του εφοδιασμού, την τεχνική σκοπιμότητα, τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα, καθώς και τα διασυνοριακά οφέλη.

Με τις νέες προσθήκες, ο συνολικός αριθμός των στρατηγικών έργων στο πλαίσιο της CRMA ανέρχεται πλέον σε 106. Τα έργα αυτά καλύπτουν 15 από τις 17 πρώτες ύλες στρατηγικής σημασίας, με έμφαση σε υλικά που απαιτούνται για την παραγωγή μπαταριών, όπως το λίθιο, το νικέλιο, το κοβάλτιο, το μαγγάνιο και ο γραφίτης. Παράλληλα, προβλέπονται έργα για το μαγνήσιο και το βολφράμιο, που υποστηρίζουν την αμυντική και αεροδιαστημική βιομηχανία, καθώς και έργα σπάνιων γαιών για την παραγωγή μόνιμων μαγνητών.

Πρόοδος και χρηματοδότηση

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα στρατηγικά έργα που επιλέχθηκαν το 2025 παρουσιάζουν ήδη πρόοδο, με 25 από αυτά να έχουν ολοκληρώσει την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και 17 να έχουν εξασφαλίσει άδεια κατασκευής. Η στήριξη του τομέα ενισχύεται μέσω του σχεδίου RESourceEU, με χρηματοδότηση άνω των 2 δισ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας, κρατικές ενισχύσεις και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η διαδικασία αξιολόγησης για τον δεύτερο κύκλο ολοκληρώθηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026, ενώ ένας νέος κύκλος υποβολής αιτήσεων αναμένεται να προκηρυχθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους.