Μια νέα τάση που έχει κάνει την εμφάνισή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το TikTok και το Reddit, προτρέπει τους ταξιδιώτες να τυλίγουν τα διαβατήριά τους με αλουμινόχαρτο. Η πρακτική αυτή βασίζεται στην πεποίθηση ότι το υλικό παρέχει προστασία από επίδοξους χάκερ που θα μπορούσαν να υποκλέψουν ασύρματα τα δεδομένα από το ηλεκτρονικό chip του εγγράφου, περνώντας απλώς κοντά από τον κάτοχο του διαβατηρίου. Ωστόσο, οι ειδικοί χαρακτηρίζουν το εν λόγω «κόλπο» περιττό, επισημαίνοντας ότι οι τεχνικές προδιαγραφές των σύγχρονων διαβατηρίων καθιστούν ένα τέτοιο σενάριο εξαιρετικά απίθανο.
Πώς λειτουργεί η ασφάλεια των ηλεκτρονικών διαβατηρίων
Τα σύγχρονα ηλεκτρονικά διαβατήρια ενσωματώνουν ένα ανέπαφο chip στο οποίο αποθηκεύονται τα βιογραφικά και βιομετρικά δεδομένα του κατόχου. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το chip περιλαμβάνει τη φωτογραφία προσώπου και δύο δακτυλικά αποτυπώματα, διασφαλίζοντας την ακεραιότητα, τη γνησιότητα και την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO), τα διαβατήρια αυτά προσθέτουν επίπεδα ασφάλειας μέσω της ψηφιακής υπογραφής της χώρας έκδοσης, η οποία επιτρέπει στις αρχές να επιβεβαιώνουν ότι το περιεχόμενο δεν έχει αλλοιωθεί.
Η ανησυχία για το «σκανάρισμα» από απόσταση αντιμετωπίζεται ήδη από τον σχεδιασμό των εγγράφων. Τα ηλεκτρονικά διαβατήρια χρησιμοποιούν μηχανισμούς ελέγχου πρόσβασης, όπως τα BAC (Basic Access Control) και PACE (Password Authenticated Connection Establishment). Αυτοί οι μηχανισμοί απαιτούν από τον αναγνώστη να αποκτήσει πρώτα συγκεκριμένες πληροφορίες από το φυσικό έγγραφο, προτού μπορέσει να έχει πρόσβαση στα δεδομένα του chip. Κατά συνέπεια, η διαδικασία δεν επιτρέπει την αυθαίρετη ανάγνωση από απόσταση, ενώ για την πρόσβαση στα δεδομένα απαιτείται ουσιαστικά άμεση εγγύτητα με το έγγραφο.
Γιατί το αλουμινόχαρτο θεωρείται αχρείαστο
Αν και το αλουμίνιο λειτουργεί πράγματι ως φυσικό εμπόδιο στα ραδιοκύματα και μπορεί να περιορίσει την επικοινωνία ενός chip, η εφαρμογή του στα διαβατήρια δεν κρίνεται αναγκαία. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι οι ενσωματωμένοι μηχανισμοί ασφαλείας είναι επαρκείς για την καθημερινή χρήση. Αντιθέτως, η πρακτική του τυλίγματος και ξετυλίγματος του διαβατηρίου προκαλεί συχνά καθυστερήσεις στους συνοριακούς ελέγχους, επιβραδύνοντας τη διαδικασία για τους υπόλοιπους ταξιδιώτες.
Παράλληλα, ισχύουν αυστηροί κανόνες για τη διαχείριση των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Για παράδειγμα, στη Γερμανία, η νομοθεσία προβλέπει ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα που συλλέγονται για την έκδοση του διαβατηρίου πρέπει να διαγράφονται αμέσως μόλις το έγγραφο παραδοθεί στον κάτοχο, ενώ απαγορεύεται στον κατασκευαστή η διατήρηση των βιομετρικών δεδομένων πέραν του χρόνου που απαιτείται για την έκδοση του εγγράφου.