Σε νέο κύκλο διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισέρχεται η κυβέρνηση, προκειμένου να εξειδικεύσει το πακέτο στήριξης ύψους 95 εκατομμυρίων ευρώ προς τη βιομηχανία για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους. Η δέσμευση που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αφορά όχι μόνο τις 50 πολύ μεγάλες επιχειρήσεις που λαμβάνουν ήδη αντιστάθμιση για το κόστος των ρύπων, αλλά επεκτείνεται και σε κλάδους με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, όπως τα τρόφιμα, τα τσιμέντα, το χαρτί και τα πλαστικά.
Τα εναλλακτικά ευρωπαϊκά εργαλεία στήριξης
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο για την υλοποίηση της ενίσχυσης είναι η επιλογή του κατάλληλου ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται δύο μηχανισμοί, το CISAF και το METSAF, οι οποίοι παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και περιορισμούς. Το CISAF δημιουργήθηκε την περίοδο της ενεργειακής κρίσης 2022-2023, ενώ το METSAF συνδέεται με την πρόσφατη αναταραχή που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν και τη διαταραχή στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο εργαλείων αποτελεί η δυνατότητα παροχής επιδοτήσεων σε επιχειρήσεις που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση, δυνατότητα που παρέχει το METSAF αλλά περιορίζει το CISAF. Σε κάθε περίπτωση, τα κεφάλαια αυτά δεν θα λειτουργήσουν ως απλή επιδότηση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η καταβολή τους θα συνδεθεί υποχρεωτικά με επενδύσεις σε πράσινες δράσεις, όπως η εξοικονόμηση ενέργειας, η αποθήκευση και οι ΑΠΕ.
Η διαδικασία εξειδίκευσης και οι αντιδράσεις της αγοράς
Την ευθύνη για την εξειδίκευση του πακέτου έχει αναλάβει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, ο οποίος αναμένεται να πραγματοποιήσει συναντήσεις με εκπροσώπους της βιομηχανίας τις επόμενες ημέρες. Στόχος είναι ο καθορισμός των λεπτομερειών του μηχανισμού, ο οποίος θα υποβληθεί στη συνέχεια προς έγκριση στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Τσάφος προκρίνει ως χρονικό διάστημα κάλυψης της ενίσχυσης την περίοδο από τον Αύγουστο του 2026, όταν καταγράφηκε η νέα άνοδος των τιμών χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας.
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης προέκυψε μετά από αιτήματα της ηγεσίας του ΣΕΒ προς τον υπουργό Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρο Παπασταύρου, καθώς και από τις πιέσεις 16 περιφερειακών βιομηχανικών συνδέσμων. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Σπύρος Θεοδωρόπουλος εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι τα μέτρα αφορούν το σύνολο των επιχειρήσεων, αν και άσκησε κριτική στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υποστηρίζοντας ότι η προτεραιοποίηση της πράσινης μετάβασης έναντι της ανταγωνιστικότητας έχει επιταχύνει την αποβιομηχάνιση της Ευρώπης.
Από την πλευρά της, η ΕΒΙΚΕΝ χαιρέτισε την απόφαση, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το ενδιαφέρον της βιομηχανίας εστιάζεται πλέον στην εφαρμογή των μέτρων. Η Ένωση ζητά σαφήνεια στους όρους, ώστε να διαπιστωθεί στην πράξη εάν το πακέτο μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το ενεργειακό μειονέκτημα της ελληνικής παραγωγής και να διασφαλίσει την πρόσβαση του συνόλου των επιλέξιμων βιομηχανικών καταναλωτών.