Σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα και την αναγκαιότητα του Κάθετου Διαδρόμου θέτει νέα ανάλυση του Green Tank. Η μελέτη με τίτλο «Κάθετος Διαδρόμος: Ζήτηση αερίου και οικονομική βιωσιμότητα» εξετάζει το σχέδιο διασύνδεσης των συστημάτων ορυκτού αερίου χωρών της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, καθώς και των Δυτικών Βαλκανίων, με αφετηρία την Ελλάδα.

Αμφισβήτηση της αναγκαιότητας νέων υποδομών

Ο Κάθετος Διάδρομος στοχεύει στην ενίσχυση της μεταφοράς ορυκτού αερίου από τους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς LNG προς τις αγορές της ευρύτερης περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας και της Ουγγαρίας. Η ανάλυση αξιολογεί κατά πόσο οι υφιστάμενες και οι σχεδιαζόμενες υποδομές στην Ελλάδα επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης έως το 2040, βασιζόμενη στα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) των συμμετεχουσών χωρών.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, στο σενάριο ταχύτερης απεξάρτησης από το αέριο, κανένας νέος τερματικός σταθμός δεν κρίνεται αναγκαίος, ενώ ακόμη και ο δεύτερος υφιστάμενος σταθμός θα έπαυε να είναι απαραίτητος έως το 2035. Στο σενάριο αυξημένης χρήσης αερίου, η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ένας μόνο από τους τέσσερις νέους τερματικούς σταθμούς που έχουν ανακοινωθεί θα αρκούσε για την κάλυψη των αναγκών της περιοχής έως το 2040.

Υψηλό κόστος διαμετακόμισης

Η έρευνα συγκρίνει το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου με εναλλακτικές διαδρομές προς την Ουκρανία και την Ουγγαρία, λαμβάνοντας υπόψη τις χρεώσεις εισόδου-εξόδου των εθνικών διαχειριστών δικτύων. Τα δεδομένα δείχνουν τα εξής:

  • Ουκρανία: Το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου υπολογίζεται σε 11,2–13,1 €/MWh. Το ποσό αυτό είναι κατά 21–76% υψηλότερο σε σχέση με εναλλακτικές διαδρομές που ξεκινούν από την Πολωνία, την Κροατία, τη Γερμανία και τη Λιθουανία.
  • Ουγγαρία: Το κόστος μέσω του Κάθετου Διαδρόμου κυμαίνεται στα 7,6–9,5 €/MWh. Το κόστος αυτό είναι συγκρίσιμο μόνο με τη διαδρομή μέσω Γερμανίας και Τσεχίας, ενώ οι διαδρομές μέσω Αυστρίας και Κροατίας παραμένουν 26–45% φθηνότερες.

Με ενδεικτική τιμή προμήθειας LNG στα 45 €/MWh, το κόστος διαμετακόμισης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αντιπροσωπεύει το 25–29% της συνολικής τιμής παράδοσης στην Ουκρανία και το 16,5–21% στην Ουγγαρία. Στις εναλλακτικές διαδρομές, το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται από 7% έως 20,5%.

Προειδοποιήσεις για τον σχεδιασμό

Ο Σταύρος Γεννίτσαρης, Συνεργάτης Βιομηχανικής Πολιτικής του Green Tank, υποστηρίζει ότι ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου βασίζεται σε υπόθεση αυξανόμενης ζήτησης που έρχεται σε αντίθεση με τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα των χωρών της περιοχής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η δέσμευση κεφαλαίων εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για νέες υποδομές σε μια αγορά που συρρικνώνεται ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας εγκλωβισμένων περιουσιακών στοιχείων, το κόστος των οποίων ενδέχεται να επιβαρύνει τους καταναλωτές.